Door Esther Bootsma, redacteur buitenland
Wat zal hij genieten, Robert Mugabe, de Zimbabwaanse president die in Lissabon is aangekomen voor de EU-Afrika-top. Eigenlijk mag hij de Europese Unie helemaal niet in, vanwege de mensenrechtenschendingen in zijn land.
Maar voor deze top in de Portugese hoofdstad is het reisverbod voor Mugabe tijdelijk opgeheven. De EU had geen andere keus: als Mugabe niet mocht komen, dan dreigden de andere Afrikaanse staatshoofden uit solidariteit ook weg te blijven.
En dan houd je weinig EU-Afrika-top over.
Genot
Wie wel wegblijft, is de Britse premier Gordon Brown, die weigert met Mugabe in een zaal te zitten. Maar juist deze boycot door Brown verhoogt het genot van Mugabe nog meer.
Triomfantelijk riep de Zimbabweaanse president deze week dat de Britten er niet in zijn geslaagd hem te isoleren; integendeel, Brown heeft juist zichzelf geisoleerd, schampert Mugabe.
Mensenrechtenorganisaties vinden echter dat Brown juist heeft gehandeld. Ze noemen het schandalig dat de EU 'dictator' Mugabe naar Lissabon laat komen. Europa heeft democratie en mensenrechten toch zo hoog in het vaandel staan?
Hoe kunnen ze dan zo'n top houden zonder de schendingen in Zimbabwe, maar ook in de Sudanese regio Darfur, op de agenda te zetten?
Dialoog
Premier Balkenende heeft na aandringen van de Tweede Kamer weliswaar beloofd dat hij de problemen in Zimbabwe zal aankaarten, maar verwacht wordt dat het Mugabe en zijn Sudanese collega Bashir verder niet al te moeilijk zal worden gemaakt.
Want, zo redeneren de EU-leiders: we kunnen ons niet veroorloven dat een enkele dictator onze dialoog met heel Afrika nog langer dwarsboomt.
Dat is immers al vier jaar lang het geval. Deze tweede EU-Afrika-top zou eigenlijk al in 2003 worden gehouden (de eerste was in 2000), maar ging toen niet door, vanwege eveneens . het probleem Mugabe.
China
Dat de EU deze principes nu vier jaar later overboord heeft gezet, komt vooral door de razendsnelle expansie van China in Afrika.
Europa is nog steeds de belangijkste handelspartner van Afrika, waar in sommige landen de economie met 5 à 6 procent per jaar groeit. Maar China krijgt er steeds meer voet aan de grond.
En tot genoegen van verschillende Afrikaanse landen zeurt China tenminste niet over democratie en mensenrechten. China behandelt Afrika als 'gelijkwaardige' partner, en niet met een opgeheven vingertje, zoals de voormalige koloniale heersers geneigd zijn te doen.
Baas-knecht
Vandaar dat dit het belangrijkste doel is van deze top: zorgen voor een gelijkwaardige verhouding tussen Europa en Afrika.
Er moet een eind komen aan de koloniale baas-knecht relatie, aan de donor-ontvanger relatie; de twee continenten moeten eerlijke handelsafspraken maken en grote problemen zoals migratie, terrorisme en klimaatverandering in goed, gestructureerd overleg aanpakken.
Dat is de inzet van de gezamenlijke EU-Afrika-strategie die zondag moet worden aangenomen.
En dat de EU voor dit doel de aanwezigheid van Mugabe gedoogt, is volgens voorzitter Barroso van de Europese Commissie onvermijdelijk.
"In internationale politiek moet je bereid te zijn met mensen aan tafel te zitten, waar je moeder je niet graag mee samen ziet. Dat is nu eenmaal soms noodzakelijk."
Deel deze pagina
»
»
»