Door onze correspondent Thomas Spekschoor
Bureau Brussel
"CD&V-ers laken rol koning" kopt de Vlaamse krant De Morgen vandaag. Verschillende kopstukken van de christen-democratische partij van ex-formateur Yves Leterme klagen in de krant over het gedrag van de koning tijdens deze formatie. Hij zou een veel te grote politieke rol op zich nemen.
Koning Albert benoemde afgelopen maandag premier Guy Verhofstadt tot informateur. Tot verrassing van heel België. Want was het niet Verhofstadt die zes maanden geleden de verkiezingen kansloos verloor? België, vooral Vlaanderen, had laten zien zijn huidige premier zat te zijn. De gewenste staatshervorming kwam onder de liberaal Verhofstadt niet van de grond. Daarom werd gekozen voor christen-democraat Yves Leterme, die Vlaanderen en Wallonië meer autonomie zou geven.
Dat lukte tot nu toe niet. Leterme liet twee formatiepogingen mislukken. Maar dat Koning Albert nu voor Verhofstadt heeft gekozen als informateur schoot veel CD&V-ers in het verkeerde keelgat. Een anonieme CD&V-er: "Verhofstadt krijgt van de koning carte blanche om zijn kabinet verder te zetten alsof er nooit verkiezingen zijn geweest. Waarom zouden we dan nog welke vier jaar naar de stembus gaan?"
Eenheid
Albert maakt met de keuze voor Verhofstadt een keuze voor het vertrouwde, zeggen de christen-democraten. De oude kritiek op het koningshuis, dat het te Franstalig is, steekt ook weer de kop op. Opnieuw een anonieme christen-democraat: "We hebben er altijd op aangedrongen dat de koning de bal ook eens in het Franstalige kamp moet leggen. Elke keer is het een Vlaming die de kastanjes uit het vuur moet halen."
De christen-democraten mogen dan kwaad zijn op de koning, Belgische koningshuisspecialisten vinden dat de koning niets kwalijk te nemen is. Barend Leyts is journalist bij de VRT en schreef verschillende boeken over het koninklijk huis. "Albert kiest voor de eenheid van België. Dat moet ook wel, want dat hij heeft hij bij zijn aantreden beloofd."
Bakzijl
Leyts gelooft ook helemaal niet dat het Albert zelf is geweest die Verhofstadt heeft aangewezen. "Albert wordt voortdurend gestuurd door de politieke top. Het paleis deelt geen zetels uit. De keuze voor Verhofstadt is waarschijnlijk een keuze van de Belgische politieke top, niet van Albert zelf."
Mark van Wijngaard schreef als historicus ook verschillende boeken over het koninklijk huis. Hij is het met Leyts eens. Bovendien, zegt hij, mag België blij zijn dat het op dit moment een koning heeft. "De koning staat buiten de politiek en kan daardoor de boel bij elkaar houden. Zijn rol is formeel heel klein, maar als het fout loopt kunnen politici hun verantwoordelijkheid bij hem terugleggen. Zelfs de meest verstokte republikein moet nu bakzeil halen."
»
»
»