Correspondenten Peter d'Hamecourt en Geert Groot Koerkamp houden in de aanloop naar de Russische parlements- en presidentsverkiezingen een weblog bij.
Door Peter d'Hamecourt
Moskou, 29 november - Grigori Javlinski (55) is een veteraan in de Russische politiek. Als jong econoom diende hij Michail Gorbatsjov al met een plan dat de hele Sovjet-Unie in één klap, in 500 dagen, de wereld van de vrije markt in zou tillen.
Sindsdien is hij zijn eigen weg gegaan. In oppositie tegen Jeltsin, in oppositie tegen Poetin. Afstand houdend tot andere democraten. Geen deel uitmakend van de oppositie van schaakgrootmeester Kasparov en zijn oude vriend Boris Nemtsov, die voor de straat hebben gekozen om Poetin te bestrijden.
Ik volg Javlinski al jaren van nabij. In zijn hele politieke loopbaan heeft hij een prijs moeten betalen. Zijn gezin moeten beschermen tegen dreigementen die serieus waren en waarover hij zelden of nooit wil praten. Ook zijn eigen veiligheid is voortdurend in gevaar. Zijn lijfwachten zijn geen overbodige luxe.
Beschaafd gedrag
Zijn partij Jabloko heeft een prijs betaald in de afgelopen jaren voor een rechte democratische koers, dicht tegen de sociaal-democratie aan. Ex-dissidenten als Sergej Kovaljov en ook Vladimir Boekovski, bekend door hun oppositie tegen het Sovjet-regime, voelen zich thuis in de sfeer van de partij. Jabloko onderscheidt zich van andere partijen door beschaafd gedrag in de politieke wildernis die Rusland kenschetst.
Partijleden zijn wel vermoord voor hun oppositionele activiteiten in de afgelopen jaren. Een week geleden betaalde de partij opnieuw een prijs. In Dagestan werd de lokale leider van de partij doodgeschoten. Het was niet eens een bericht op de federale televisiekanalen. Politieke moord is geen nieuws in Rusland.
Javlinski kan nooit antwoord geven op de vraag waarom hij door blijft gaan. In 2003 kegelde het Kremlin hem en zijn partij uit het parlement na een aanwezigheid van meer dan tien jaar. De partij had de vijfprocents-kiesdrempel gehaald, maar creatief tellen hield de partij alsnog buiten het parlement. Het Kremlin wilde Javlinskis stem niet meer horen.
Nu ligt de kiesdrempel op zeven procent en is het nagenoeg onmogelijk voor Javlinski en zijn Jabloko-partij om het parlement te halen.
Javlinski kan de wereld over reizen en als econoom het wonder Rusland uitleggen en daarvoor per voordracht veel geld opstrijken. Een rustig leven. "Nee", zei hij deze zomer tegen mij. Hij doet het niet. Hij gaat door. "Rusland is mijn land en niemand kan mij op de vlucht jagen."
Cruciaal
De verkiezingen van 2 december zijn in zijn ogen cruciaal voor de toekomst van Rusland als een democratie. Zijn boodschap is: "Het Kremlin wil de kiezer laten geloven dat deze verkiezingen gaan over het uitspreken van het vertrouwen in Poetin en diens politieke koers. Dat is onjuist. De keuze is: zijn we op 3 december teruggekeerd in de Sovjet-Unie met een éénpartij-staat of redden we de democratie?".
Javlinski is niet optimistisch. Maar niettemin hoorde ik hem vanavond strijdlustig op het radiostation de 'Echo van Moskou' zeggen tegen de luisteraars: "Wees niet bang en ga stemmen op een minderheid. De kracht van de democratie is de stem van de minderheid".
Meer dan 60 procent van de luisteraars van het radiostation zijn per traditie aanhangers van Javlinski en diens partij. Maar de zender bereikt slechts een miljoen luisteraars in Moskou en enkele andere steden. Bij 90 procent van de media, die trouw de lijn van het Kremlin volgen, kan zijn stem niet worden gehoord.
Deel deze pagina
»
»
»