De financiële sancties tegen de leiders van Birma, Iran, Zimbabwe en een rij andere landen hebben in Nederland nauwelijks enig effect. In totaal blokkeerden Nederlandse banken rond de driehonderdduizend euro.
In opdracht van Europa en de VN moeten Nederlandse banken rekening blokkeren van alle mensen die op een zwarte lijst zijn geplaatst. Het gaat dan om zo'n 1480 mensen en organisaties.
Het is vaak een van de eerste strafmaatregelen tegen leiders die het niet zo nauw nemen met de mensenrechten. Het gaat dan om de leiders van Birma, Iran of Wit-Rusland, oorlogsmisdadigers en terroristen.
Aanzienlijk bedrag
Maar in de praktijk wordt er in Nederland nauwelijks geld geblokkeerd. Van de leiders uit Birma, Zimbabwe, Wit- Rusland, Noord-Korea, Congo, Ivoorkust, Kroatië, Libanon, Soedan, Syrië, Servië-Montenegro, Bosnië staat geen cent geblokkeerd in Nederland.
Van de Liberiaanse familie Taylor staat er in ons land wel een aanzienlijk bedrag vast, maar een woordvoerder van het ministerie van Financiën wil niet zeggen hoeveel.
En van de lange lijst van terreurorganisaties staat in Nederland 250.000 euro geblokkeerd. Daarnaast staat er nog 50.000 euro vast op een rekening van een Iraniër.
Portemonnee
De financiële sancties moeten de machthebbers in hun portemonnee treffen, maar het effect in Nederland is gering en het is dus de vraag of de mensen op de zwarte lijst daar echt van onder de indruk zijn.
Het kan zijn dat ze geen geld in Nederland hebben, maar de banken erkennen dat het systeem ook niet waterdicht is.
Volgens de banken zijn de sanctielijsten niet altijd duidelijk. Boele Staal van de Nederlandse Vereniging van Banken: "De banken stellen zich op het standpunt dat wij medeverantwoordelijk zijn voor dit soort zaken, maar het moet dan wel gaan om gegevens die concreet zijn, die voor ons er zo uit te halen zijn, want banken zijn geen politieorganisatie. Wij zijn geen algemene inlichtingendienst. Je moet die functies ook niet verwarren."
Effecten
Het is niet altijd duidelijk om wie het gaat. Soms ontbreekt de geboortedatum of -plaats en is er discussie over de schrijfwijze van namen.
Boele Staal: "Wij zijn geen politie-instantie. Men kan van banken niet verwachten dat wij daar diep induiken en dat uitzoeken. Daar hebben we ook niet de bevoegdheden voor."
Ook in Groot-Brittannië is er onderzoek gedaan naar de effecten van financiële sancties. In totaal staat daar ruim 1 miljoen euro geblokkeerd. Een onderzoekscommissie van het Britse hogerhuis kwam dit voorjaar tot de conclusie dat de "bedragen zo klein zijn dat het twijfelachtig is of het bevriezen van tegoeden een effectieve manier is om het gedrag van deze mensen te beïnvloeden".
Bewijs
De Britse conservatief Lord Wakeham; "Het is aantrekkelijk. Sancties houden het midden tussen helemaal niets doen of een oorlog. Maar er is weinig bewijs dat het ook echt werkt."
Sancties blijken pas te werken als ze worden aangescherpt. De sancties tegen Joegoslavië hadden pas effect toen alle betalingen aan dat land werden geblokkeerd.
En de uitgebreide sancties tegen Iran worden ook gevoeld. Die hebben vooral gevolgen voor de kredietverlening en garanteis aan Iraanse personen. Het gaat dan om een totaal bedrag van 50 miljoen euro.
Deel deze pagina
»
»
»