Journalist Koen Voskuil is in 2000 onterecht vastgehouden door justitie. Zo luidt het unanieme oordeel van het Europese Hof van de Mensenrechten in Straatsburg.
Voskuil, destijds 25 jaar oud en verslaggever van de gratis krant Sp!ts, werd achttien dagen vastgehouden door justitie in Amsterdam, omdat hij weigerde een anonieme bron te onthullen.
Justitie in Nederland heeft daarmee volgens het Europese Hof de vrijheid van meningsuiting en het recht op vrijheid en veiligheid geschonden.
Een verzoek van Voskuil om genoegdoening heeft het Hof afgewezen.
Mink K.
Voskuil had in een verhaal een politieagent geciteerd die zei dat de politie onder valse voorwendselen wapenhandelaar Mink K. had gearresteerd. De aanleiding van een inval bij Mink K. in 1999, overlast bij de buren, zou verzonnen zijn geweest.
Bij de inval werd een enorm wapenarsenaal aangetroffen. Mink K. werd in 2003 tot ruim 3,5 jaar cel veroordeeld voor betrokkenheid bij de zaak.
De advocaat van een medeverdachte van Mink K. wilde weten wie de anonieme politieagent was, maar Voskuil weigerde zijn bron prijs te geven. Het gerechtshof in Amsterdam gijzelde hem daarop in de hoop dat Voskuil zou gaan praten.
Voskuil werd vrijgelaten nadat hetzelfde gerechtshof had bepaald dat aan de verklaring van Voskuil "geen geloof kon worden gehecht".
De journalist spande uiteindelijk bij het Europese Hof een zaak aan tegen de Nederlandse Staat en is dus in het gelijk gesteld.
Basisvoorwaarden
In de uitspraak legden de rechters van het Hof uit dat bescherming van journalistieke bronnen "één van de basisvoorwaarden is voor de vrijheid van de pers".
"Zonder dergelijke bescherming kunnen bronnen zich afgeschrokken voelen om de pers te helpen bij het informeren van het publiek over zaken van algemeen belang, en als resultaat kan de de belangrijke rol van de pers als publieke waakhond ondermijnd worden", aldus het Hof.
Het Hof stelde verder "getroffen" te zijn door de lange duur van Voskuils gijzeling. "Zulke verregaande maatregelen kunnen niet anders dan diegenen ontmoedigen die juiste en precieze informatie over wandaden hebben om in de toekomst met die informatie naar de pers te stappen."
Het is niet vaak voorgekomen in Nederland dat een journalist werd gegijzeld omdat hij zijn bron niet wilde prijsgeven. Voskuil was de eerste in lange tijd. Vorig jaar werden twee Telegraaf-journalisten korte tijd vastgehouden, omdat ze niet wilden zeggen van wie ze staatsgeheime dossiers van de BVD (de voormalige AIVD) hadden gekregen.
Bronbescherming
In de Nederlandse wet is niet vastgelegd wanneer een journalist de bronbescherming moet opgeven. Daarom is de uitspraak in de zaak-Voskuil belangrijk voor journalisten en rechters, omdat het een nieuw handvat geeft voor dit soort zaken.
Het Europese Hof van de Mensenrechten werd in 1959 opgericht door de lidstaten van de Raad van Europa. Dat is de organisatie van 47 Europese landen die streven naar meer democratie en eerbiediging van de mensenrechten in Europa.
In 1996 bepaalde het Hof dat journalisten een verschoningsrecht hebben, tenzij een nationaal belang in het geding is.
Deel deze pagina
»
»
»