Door Kaspar Dijk, bureau Berlijn
Na maandenlange prikacties van de machinistenvakbond GDL is het nu echt raak. De grootste staking in de geschiedenis van de Duitse spoorwegen is aan de gang, zowel in het goederen- als het personenverkeer. De Deutsche Bahn heeft een noodplan ingezet, maar uitval van treinen komt door heel Duitsland voor.
In het goederenverkeer wordt al sinds gistermiddag 12.00 uur gestaakt, vannacht om 02.00 uur kwam daar het personenverkeer bij. Met grote gevolgen, vooral in het oosten. Daar rijdt ongeveer 15 procent van de personentreinen, in andere delen van het land de helft. Op zaterdagmorgen, om 02.00 uur pakken de machinisten het werk weer op.
Eis
De machinistenvakbond GDL eist van Deutsche Bahn betere arbeidsvoorwaarden voor haar leden. Concreet: een loonsverhoging van 31 procent, een verkorting van de werkweek van 41 naar 40 uur en een eigen cao. Nu verdienen machinisten gemiddeld maar 1500 euro netto. Vandaar de hoge looneis.
Over loonsverhoging en minder werkuren wil de Deutsche Bahn best praten. Er is ook een tegenbod gedaan: tot 10 procent loonsverhoging, een eenmalige uitkering van 2000 euro, aangepaste roosters en betere doorgroeimogelijkheden.
Het grote struikelblok is echter de eigen cao. Deutsche Bahn is bang dat andere bedrijfsonderdelen dan ook een aparte arbeidsovereenkomst willen. Dat zou toekomstige onderhandelingen zeer gecompliceerd kunnen maken.
Ergernis
Tot voor kort was de publieke opinie op de hand van de stakers, maar dit verandert nu de partijen niet dichter tot elkaar komen. Enquêtes in verschillende Duitse media laten zien dat ongeveer 60 procent van de stemmers geen begrip meer heeft voor de staking.
"Laat ze teruggaan naar de onderhandelingstafel", zegt een reiziger in Frankfurt. "Ik ben normaal een half uurtje onderweg, nu bijna 2 uur. Het mag toch niet zo zijn dat over de rug van de reiziger een arbeidsprobleem wordt uitgevochten?"
Om grote ergernis te voorkomen, hebben de reizigers zich goed voorbereid op de stakingen. Het is rustig op de stations en daardoor drukker op de wegen. Vanmorgen om half 9 stond er meer dan 400 kilometer file, zeer veel op plekken waar ze anders niet staan.
Goederenverkeer
Behalve in het personenverkeer wordt ook in het goederenverkeer gestaakt, met grote gevolgen. Volgens analisten kunnen de kosten van de staking voor de Duitse economie tot 50 miljoen euro per dag oplopen.
In een fabriek van autobouwer Audi kon de ochtendploeg vandaag thuisbliijven. Ook de haven van Hamburg, waar 17 procent van het Duitse goederenverkeer afgehandeld wordt, is zwaar getroffen: slechts de helft van treinen rijdt daar.
Oproep
In verschillende kranten stond vanochtend een paginagrote oproep van Deutsche Bahn aan Manfred Schell, voorzitter van de GDL. Stoppen Sie diesen Wahnsinn, Herr Schell! Nog steeds komen de partijen geen millimeter dichter tot elkaar.
"Ons op deze wijze tot overgave dwingen, dat zal niet lukken. We laten ons niet chanteren", meldt Karl-Friedrich Rausch, bestuurslid van Deutsche Bahn. GDL-voorzitter Manfred Schell reageert koel. "Dan sluiten we onbeperkte stakingen niet uit, desnoods tot de kerst."
Frankrijk
Ook in Frankrijk wordt vandaag gestaakt. Gisteren leidden stakingen in het openbaar vervoer daar al tot een grote ontwrichting in het verkeer. Hoe lang de acties nog duren, is onduidelijk.
Een meerderheid van de Franse bevolking steunt president Sarkozy in zijn plannen om het pensioenstelsel te versoberen. Ook de vakbonden weten dat, inmiddels wordt achter de schermen al voorzichtig onderhandeld met de regering over een uitweg uit de impasse.
»
»