Oost-Duitsland: geen werk, geen vrouwen

Door Kasper Dijk, bureau Berlijn

Vrouwen zijn er amper en de werkloosheidscijfers zijn hoog. De voormalige DDR kampt, 18 jaar na de val van de Muur, nog steeds met economische achterstand en krapte op de arbeidsmarkt. De gevolgen zijn alcoholisme, rechtsradicalisme en vooral: leegloop.

De 'Bistro am Markt' in Pasewalk, een stadje in de Oost-Duitse deelstaat Mecklenburg-Vorpommern, is om 10 uur 's ochtends stampvol. In het kleine hokje slaan een man of 20 zwijgend halve liters bier achterover. Er zijn slechts drie vrouwen.

Complete flatgebouwen staan leeg, de arbeidsmarkt is zeer krap en onder de bevolking heerst ontevredenheid. Dit heeft zijn weerslag op de politiek. De rechtextremistische NPD heeft in Uecker-Randow, het district waarin Pasewalk ligt, de grootste aanhang van heel Duitsland (15 procent).

Alarmerend

Om de problemen van de deelstaten uit de voormalige DDR in kaart te brengen, heeft een Berlijns instituut voor bevolkingsonderzoek een studie gedaan. De conclusies zijn alarmerend.

Gebrek aan passend werk verplicht jongeren massaal naar het westen te trekken. Hierbij kiezen opvallend genoeg vooral jonge vrouwen ervoor hun Heimat te verlaten, sneller dan de mannelijke leeftijdsgenoten. Door het ontstane vrouwentekort kampt de regio met een zeer laag geboortecijfer.

In Uecker-Randow zijn er op elke 100 mannen nog slechts 74 vrouwen. Dit is het grootste tekort in heel Duitsland. Viola Trummer is leidster van de plaatselijke Democratische Vrouwenbond. "Als ze me vragen wat positief is in Pasewalk, moet ik het antwoord schuldig blijven. De meiden hebben geen keus, ze moeten wel ergens anders kijken." 

Terugkeer

Uit het rapport blijkt ook dat vrouwen sneller wortel schieten in een nieuwe omgeving dan mannen. Mannen voelen zich vaker teleurgesteld en keren daarom sneller terug.

Bijvoorbeeld Roland Achterberg. Hij is werkloos en heeft slechte ervaringen met werk buiten de voormalige DDR. "Onder meer in Rotterdam, waar ik in de bouw zat. Daar voelde ik me uitgebuit: ik werkte me uit de naad, maar het bedrijf ging failliet en ik kon naar mijn geld fluiten. Daarom ben ik teruggekeerd. Nu blijf ik in Pasewalk, zeker weten."

Nu heeft Achterberg een uitkering van een krappe 400 euro en een baantje met behoud van uitkering bij het Werklozentrefpunt in Pasewalk. Hij helpt bij dagelijkse klusjes, zoals het bereiden van een dagelijkse lunch voor Pasewalkers zonder werk.

Doemscenario

Een journalist van de plaatselijke krant ziet het somber in voor de regio. "Elke 18-jarige die hier blijft is hartstikke gek. Er is vrijwel geen werk en dat wat er is, wordt slecht betaald. Een Ossi verdient voor hetzelfde werk soms slechts 70 procent van het salaris dat een Wessi krijgt." 

Dat laat sporen na. "In Pasewalk is het goed te zien: er zijn bijna geen vrouwen meer. Die zijn op jongere leeftijd zelfstandiger en gaan sneller weg."

De Poolse grens ligt 17 kilometer verderop. "Wanneer er economisch niets verandert, worden we binnen een jaar of drie, vier ingehaald door onze buurman."



Deel deze pagina

Nieuws

Video en Audio

Meer video en audio