Waarom verloopt de formatie zo stroef?
Formaties in België lopen altijd moeizaam. Dat komt mede omdat er van elke partij twee versies zijn: de Waalse Christen-democraten en de Vlaamse. Vlaamse socialisten en Waalse.
Omdat het zo gefragmenteerd is zijn er bijna altijd vier partijen nodig om een coalitie te vormen. Alle kikkers in de kruiwagen krijgen is dan vaak een helse klus.
Waarover zijn de partijen het oneens?
Staatshervorming. De Belgen zijn gespecialiseerd in staatshervormingen, waarvan er sinds 1970 al vijf geweest zijn. Elke keer werd de macht van de centrale Belgische staat een stukje uitgekleed ten behoeve van de vier taalgebieden (Frans, Nederlands, Duits en het tweetalige Brussel).
En waarom kunnen ze het daar niet over eens worden?
Dit keer pikken de Walen de Vlaamse eisen niet meer. Ze zijn bang dat bij een verdere erosie van de nationale macht de Belgische staat zelf in gevaar komt. Daarbij komt nog eens dat de Walen veel geld krijgen van het rijkere Vlaanderen.
Bovendien hebben de partijen in verkiezingen harde beloftes aan hun kiezers gedaan. Yves Leterme won de verkiezingen met de belofte vergaande hervormingen door te drukken.
De positie van de partijen worden nog eens verhard door kleine maar luide partijtjes als de Nieuw Vlaamse Alliantie, die ook mee onderhandelen. Zij zien het land het liefst helemaal wil opsplitsen.
Waar staat BHV voor?
BHV staat voor Brussel, Halle, Vilvoorde, een ander heet hangijzer in de formatie. BHV is een weeffout in de Belgische politiek. In het Nederlandstalige Halle en Vilvoorde mag namelijk ook op Franstalige politici worden gestemd, een uitzondering.
Vlaamse politici willen al decennia lang het kiesdistrict hervormen, zodat er alleen in het tweetalige Brussel op twee lijsten gestemd mag worden, en in het Nederlandstalige Halle en Vilvoorde alleen op Vlamingen.
Omdat de Franstaligen daar uiteraard tegen zijn heeft BHV een grote symbolische betekenis gekregen.
Wat gaat er gebeuren met BHV?
Voorlopig niets. De Vlamingen hebben een meerderheid in het parlement, en die hebben begin november de door hun gewenste hervormingen doorgedrukt, een unicum in België.
Maar daar blijft het voorlopig ook bij. De Walen zullen nu weer procedure na procedure starten om de boel te traineren.
Ironisch genoeg is dat voor deze formatie goed nieuws: de Vlamingen kunnen zeggen dat ze hun wil hebben doorgedrukt, de Walen kunnen claimen dat het laatste woord er nog niet over gesproken is.
Maar BHV zal door etteren tot het uiteindelijk weer eens aan de oppervlakte komt.
Wat is de rol van het Duitstalige deel van België?
Die is nihil. Zoveel Duitsers zijn er niet in België (70.000 op 10miljoen inwoners), en bovendien zitten zij braaf in hun eigen gebied tegen de Duitse grens aan. Een Duits BHV bestaat niet.
Is dit het einde van België?
Nee. Het Vlaams belang zal er misschien om schreeuwen, maar de politieke elite is het daarmee fel oneens. Bovendien, zal dat alleen maar tot nieuwe problemen leiden. Wat moet er dan bijvoorbeeld gebeuren met Brussel? Officieel tweetalig en Vlaams, maar in de praktijk Franstalig.
En nu?
Afwachten. Belgische formaties gaan altijd moeilijk, maar een regering komt er wel. Er zijn al voorstellen gedaan om voorlopig een noodregering te vormen, die alleen sociaal-economisch beleid mag voeren, en die van heikele punten als staatshervormingen afblijft. Yves Leterme heeft al gezegd daar niets in te zien. Uiteindelijke zal hij dan toch water bij de wijn moeten doen over de hervormingen.
Overigens merkt de gemiddelde Belg weinig van het gesteggel. De staat was inmiddels als zo uitgekleed dat veel van de lokale overheden prima functioneren zonder nationale regering.
»
»