Door correspondent Peter d'Hamecourt
Turkmenistan blijft ook na het overlijden van de dictator Saparmoerat Nijazov, of wel Turkmenbashi, een gesloten land. Toch zijn de doorgaans lege vijfsterrenhotels in de hoofdstad Asjchabat regelmatig redelijk vol de laatste tijd. Rusland, China, Europa en de Verenigde Staten lopen de deur plat bij de nieuwe leider Goerbangoely Berdymoechamedov. De rede is voor de hand liggend: energie.
"Vroeger zag je zelden iemand, maar het laatste half jaar merken we als wij naar binnen gaan voor onderhandelingen bij het Ministerie voor Gas en Olie, dat er dan al een delegatie naar buiten komt en de volgende zit al in de wachtkamer", zegt Hans Verschuren. Hij is directeur van Berlanga een bedrijf dat nieuwe gas- en oliebronnen opspoort en soms ook exploiteert.
Zeven jaar onderhandelde Verschuren in Asjchabat. Nog dit jaar hoopt het Nederlandse bedrijf de gesprekken af te ronden met een contract. Verschuren: "We kunnen dan aan de slag in de offshoreblokken in de Kaspische Zee. Als we succesvol zijn, dan spreken we over een contract dat over de jaren vele miljarden euro's zal tellen."
Waar komt die plotselinge belangstelling vandaan voor Turkmenistan? Verschuren: "Er is grote vraag naar gas en olie en vooral naar het diversificeren zodat bijvoorbeeld Europa niet te veel afhankelijk wordt van Russisch gas. Hier liggen ongekende reserves die nog niet ontwikkeld zijn. We spreken nu over een voorraad die tenministe het land onder de top vier van gaslanden in de wereld schaart."
Pijpleiding
Het grote probleem voor Turkmenistan is zijn geografische ligging. Het is moeilijk het gas weg te krijgen. Er loopt een pijpleiding naar Iran, maar dat is niet interessant voor het Westen. China wil een verbinding bouwen via Afghanistan, maar dat land is nog verre van stabiel, dus China moet wachten. Rusland heeft tot nu toe het bijna exclusieve recht met een aansluiting op haar pijpleidingennet.
Verschuren: "Rusland wil concurrenten zoveel mogelijk buitensluiten want het heeft het Turkmeense gas hard nodig. De meeste gasbronnen in Rusland zijn over hun productiehoogtepunt heen. Nieuwe velden in Rusland zijn er, maar zijn moeilijk te winnen. Turkmeens gas moet de Russische tekorten opvullen."
Maar het nieuwe bewind wil zich toch losser maken van Rusland. Verschuren heeft signalen gekregen dat Europese investeringen welkom zijn en een pijpleiding onder de Kaspische zee naar Azerbajdzjan via Georgie naar Turkije is een mogelijkheid.
Afspraken
"Europa staat sinds kort meer open voor investeringen in Turkmenistan. In zakelijk opzicht is met dit regime goed te werken. Er is kennis en er is een goede bescherming van investeringen. Het land komt z'n afspraken na", aldus Verschuren. Berlanga is niet het eerste Nederlandse bedrijf dat in het gesloten land is binnen gedrongen. De baggermachines van het Rotterdamse bedrijf Van Oord verlenen ook al diensten aan de internationale bedrijven die in de Kaspische zee voor de kust van Turkmenistan actief zijn.
Berdymoechamedov heeft in zijn eerste jaar als leider van Turkmenistan al meer reizen gemaakt dan Turkmenbashi ooit maakte. Als hij zijn opwachting maakt bij het hoofdkwartier van de Europese Unie in Brussel is dat op zich al uniek. De Turkmeense leiders willen overigens alleen over zaken spreken. Democratie en mensenrechten zijn begrippen die nogal vaag zijn in het land met zijn zes miljoen inwoners.
»
»