Door Thomas Spekschoor, NOS-bureau Brussel
Yves Leterme wil voor woensdagavond een deelakkoord hebben met zijn beoogde coalitiepartners. Voor de financiën en het absolute hoofdpijndossier, de staatshervorming, hebben de partijen zichzelf tot 15 november de tijd gegeven.
Daarmee lijkt dan toch eindelijk schot te komen in de Belgische formatie, terwijl de Belgische media vorige week nog over een definitieve breuk spraken.
Voor de kranten Le Soir en De Standaard duurt het al veel te lang. Ze organiseerden maandag een debat tussen 200 van hun lezers, om het begrip tussen de twee landshelften te vergroten.
"De problemen in de coalitie zijn voor 90 procent van de Belgen helemaal niet interessant," zei één van de Walen. Maar bij de tussentijdse stemmingen bleek dat ze in deze zaal bijna net zo ver uit elkaar lagen als aan de formatietafel.
Monster van Frankenstein
"We hebben een monster van Frankenstein gecreëerd", klinkt het aan Vlaamse kant als de staatshervorming ter sprake komt. "We hebben zes of zeven regeringen, die elkaar allemaal in de weg lopen. Laten we ermee ophouden, het land opsplitsen en beide onze eigen weg gaan."
De Vlaamse groep applaudisseert voorzichtig, maar bij de stemming blijkt toch een meerderheid tegen opsplitsing te zijn. "Ja, we hebben een monster van Frankenstein gemaakt, maar we moeten dat monster de kop afhakken en gewoon één staat worden."
De meeste bijval komt voor de enige allochtoon in de zaal. Een uit Congo afkomstige Waal verbaast zich erover dat er überhaupt over een staatshervorming gesproken wordt.
"Ik denk dat we eerst eens over staatsvorming moeten spreken. We vechten beide om hetzelfde been, Brussel, maar verder is er helemaal geen staat tussen Walen en Vlamingen." Opnieuw volgt een stemming. 90 procent van de zaal stemt in met de stelling 'Brussel is de enige reden dat België bij elkaar blijft'
Onbegrip
Een ander groot probleem, het taalverschil, hangt als een donkere sluier over de avond. De regel is duidelijk: Walen spreken Frans, Vlamingen spreken Nederlands en er wordt niet vertaald.
Een groepje jongeren uit Namen klaagt dat er veel te snel wordt gepraat en dat ze het niet verstaan. Aan Vlaamse zijde lijkt het probleem minder groot, maar ook aanwezig, waardoor de discussies aan beide kanten soms totaal langs elkaar lopen.
Een oudere Waalse man: "We begrijpen elkaar niet. Wij spreken geen Vlaams en jullie spreken geen Frans. Als we één land willen blijven moeten we alle Waalse kinderen naar een Nederlandstalige school sturen en andersom."
Aan Vlaamse zijde klinkt boegeroep. Een man uit Gent: "Het is een Waals probleem. Wij spreken allemaal Frans, maar als jullie naar onze kust komen hoor ik geen woord Vlaams. In de plaatsen rond Brussel willen jullie nu ook al Frans spreken. Puur imperialisme."
Eindconclusie
Aan het eind van de avond maakt hoogleraar politicologie Devos de eindconclusie op. "We zijn het vanavond maar over één ding eens geweest: zoals het nu is kan het niet blijven. We willen verandering, maar we willen wel allemaal een andere kant op."
Dat bleek vooral bij de splitsing over Brussel Halle Vilvoorde, ook het hete hangijzer in de formatie. Bijna iedereen zei niet precies te weten wat de kwestie inhoudt, maar bij de stemming waren aan Vlaamse zijde alleen maar groene en aan Waalse zijde alleen maar rode bordjes te zien.
Devos trekt zijn conclusie: "Onze politici zijn niet zo wereldvreemd als sommigen wel zeggen. Ze komen er niet uit, omdat wij er ook niet uit komen."
»
»
»