Door NOS-correspondent Wessel de Jong
De Belgische koning Leopold II vond het maar niks, een land zonder kolonies. Wie in het Europa van twee eeuwen geleden wilde meetellen, moest overzeese gebiedsdelen hebben.
En die had het jonge België niet, dat zich in 1830 had losgerukt van Nederland.
Leopold II wist op het nippertje nog een stukje 'braakliggend' Afrika in de wacht te slepen: Belgisch Congo. Dat hij een kolonie had bemachtigd, mocht het thuisfront niet ontgaan.
Het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren, even buiten Brussel, is de lofzang op Leopold als kolonialist. Zijn initialen zijn een steeds terugkerend element in de buitengevels van dit Versaille-achtige bouwwerk. Trots kijkt hij vanaf een sokkel op de binnentuin.
Schrikbewind
De Centraal Afrikaanse rijksdelen werden het persoonlijke wingewest van de koning. Het koloniale regime dat hij er introduceerde, werd een waar schrikbewind.
Aanvankelijk was nog niet veel bekend over de immense bodemschatten die Congo rijk is. Alle soorten metaal zitten er ongeveer in de grond.
Maar koning Leopold verdiende zijn geld in eerste instantie met natuurlijke rubber. Het ging om wilde rubber die gewoon van de bomen in het oerwoud werd geschraapt. Dit was zware arbeid, waartoe de inheemse bevolking werd gedwongen.
Wie onvoldoende binnenbracht, werd een hand afgehakt. Om maar één van de wreedheden te noemen die werden begaan in Congo. Zelfs naar de toenmalige koloniale maatstaven - en die waren niet mals - gold het Belgische regime als bijzonder hard, aldus verschillende historici.
Context
En omdat deze stelling in verschillende boekwerken te lezen valt, leek het mij risicoloos dit te berde te brengen bij een bezoek aan het museum.
Maar daar ging ik toch een stapje te ver. "Dat moet u in zijn historische context zien", antwoordde mij een leraar van een bezoekende schoolklas. "Het waren vooral de Engelsen die de exploitatie van de rubber op zich namen. Er waren toen nauwelijks Belgen in Congo!"
Museumdirecteur Guido Gryseels: "Dat moet u in zijn historische context zien. De Engelsen en de Fransen vonden het gemakkelijk dit in de schoenen te schuiven van het kleine België."
Kampioenen
Stel je voor dat een Belgische journalist in Nederland even komt vertellen wat voor een schande die Politionele Acties in Indonesië niet waren. Wat zou hij voor antwoord krijgen?
Conclusie: Nederlanders en Belgen zijn verschillend, maar niet als het om hun koloniale verleden gaat. Het is zeer moeilijk de eigen misstappen onder ogen te zien.
Het huidige België en Nederland zijn kampioenen mensenrechten.
Deel deze pagina
»
»
»