De EU-leiders in Lissabon zijn optimistisch over het bereiken van een akkoord over het Hervormingsverdrag. Tot vanavond lagen vooral Polen en Italië nog dwars, maar de verwachting is dat de 27 landen er uit komen.
Zo wil Italië meer zetels in het Europese parlement en wil Polen vastgelegd zien dat kleine landen een meerderheidsbesluit kunnen tegenhouden. Maar volgens een Pools delegatielid is de kans op een overeenkomst vrij groot.
Ook tijdelijk EU-voorzitter Portugal is optimistisch over de informele top. Het Hervormingsverdrag komt in de plaats van de Europese Grondwet, die door toedoen van Nederland en Frankrijk sneuvelde. In het nieuwe verdrag verdwijnt onder meer het roterende voorzitterschap.
Als het goed is ligt er vrijdagavond een nieuw verdrag klaar.
Meerderheid
Uit een opiniepeiling van de Financial Times blijkt dat een grote meerderheid van burgers in vijf grote landen van de Europese Unie een referendum over het EU-verdrag wil.
Volgens de voorlopige verdragstekst word de Europese commissie kleiner. Dat betekent dat niet alle kleine landen meer een vertegenwoordiger in het dagelijkse bestuur krijgen. Een praatclub van 27 bestuurders in Brussel werkt niet.
Het verdrag bepaalt ook dat de EU-landen een deel van hun zeggenschap overdragen aan Brussel. Zo wordt er gekapt in het woud van veto-rechten waar lidstaten nu nog op terug kunnen vallen.
Macht
Verder komt er een vaste voorzitter in plaats het halfjaarlijkse voorzitterschap en krijgt de EU een soort minister van buitenlandse zaken. Om het democratisch gehalte van de Unie te vergroten krijgt het Europees Parlement meer macht.
De regeringsleiders hebben reden om de wens van Polen serieus te nemen. In juni zette de Pooslse premier een EU-top op scherp door meer stemgewicht te eisen in de Europese ministerraad. Dat moest vooral ten koste gaan van Duitsland met het arugment dat de nazi's 20 procent van de Poolse bevolking hebben vernietigd.
Mogelijk dat Polen de boel in Lissabon niet helemaal tegenhoudt, maar uitstel is niet onmogelijk. "We willen niets meer dan ons recht is", zei president Lech Kaczynski, broer van de premier, voordat hij in Portugal aan de onderhandelingstafel schoof.
Stemmen
In en om het topberaad wordt een verband gezien tussen de dreiging uit Warschau en de Poolse verkiezingen, komende zondag. Met een nieuwe confrontatie tussen de Poolse regering en rest van de EU trekken de Kaczynski's mogelijk stemmen.
Protocolair blijft in Lissabon de schade beperkt als Polen zijn been stijf houdt, want het is nog niet de bedoeling dat de regeringsleiders het nieuwe verdrag morgen al ondertekenen.
Dat gebeurt later, maar dat is nog niet het einde van het verhaal omdat het verdrag vervolgens nog door de EU-landen moet worden geratificeerd. Tot nu toe heeft alleen Ierland besloten om het verdrag in een referendum aan de bevolking voor te leggen.
Voorstanders
In Nederland is een volksraadpleging van de baan. Uit de opiniepeling van de Financial Times blijkt dat het aantal voorstanders van een referendum in de grote EU-landen variëert van 63 procent in Frankrijk tot 76 procent in Duitsland.
Ook zijn Britten, Italianen en Spanjaarden in er in meerderheid voor om het verdrag aan de bevolking voor te leggen.
Deel deze pagina
»
»
»