Door onze verslaggever Robert Bas
De niet-gewelddadige variant van de radicale islam wint in Nederland en Europa aan terrein. Dat concludeert de inlichtingendienst AIVD in een nieuw rapport over de radicale islam in Nederland.
Hoewel deze variant van de radicale islam niet-gewelddadig is, kan ze wel leiden tot een verstoring van verhoudingen tussen moslims onderling en tussen moslims en niet-moslims, zegt de inlichtingendienst.
Radicalisering, polarisatie en maatschappelijk isolement zijn daarvan een gevolg, waarschuwt de AIVD.
Jihad
Het goede nieuws is dat volgens de AIVD de gewelddadige vorm van de radicale islam nauwelijks weerklank vindt in de Nederlandse moslimgemeenschap.
Hierdoor is de slagkracht van de jihadisten in Nederland beperkt, al zullen de gevolgen van een aanslag groot zijn. Het terroristisch geweld wordt in moslimkringen steeds minder aangehangen.
Maar een andere vorm van de radicale islam groeit wel. Het gaat dan om islamitische bewegingen die een strikte toepassing van de islamitische wet- en regelgeving nastreven. Ze nemen onverbloemd stelling tegen de westerse samenleving, maar verkondigen in geen geval het gebruik van geweld om hun doelstellingen te halen.
Het is een sluipend proces dat ertoe kan leiden dat een groeiend deel van de moslimgemeenschap zich fysiek en mentaal van de Nederlandse samenleving afkeert.
Op langere termijn kan een sterke groei van de radicale islam leiden tot spanningen tussen etnische en religieuze groepen en een toenemende polarisatie in de samenleving, aldus de AIVD.
Verstoord
Volgens de AIVD is de Nederlandse samenleving al verstoord geraakt door de opkomst van de radicale islam. Het vrije debat over de islam wordt belemmerd door vrees voor repercussies. Vrouwen kunnen onder druk van radicalen geen gebruik maken van basisrechten als werk en opleiding.
Homoseksuelen moeten soms vrezen voor hun leven. Volgens de inlichtingendienst is er "op zijn minst" sprake van "gedeeltelijk disfunctioneren van de democratische rechtsorde."
Aanvankelijk werd de radicale islam vanuit het buitenland aangestuurd, maar recentelijk maakt de beweging een verzelfstandiging en professionalisering door. De AIVD noemt dit de opkomst van 'islamitisch neoradicalisme'.
Neoradicalisme
In Nederland komt het islamitisch neoradicalisme vooral tot uiting binnen het salafisme, een ultraorthodoxe stroming in de islam. De vier speerpunten van het salafisme in Nederland zijn de al-Tawheed moskee in Amsterdam, de al-Fourkaan moskee in Eindhoven, de as-Soenah moskee in Den Haag en de Islamitische Stichting voor Opvoeding en Overdracht van Kennis in Tilburg.
Maar de nieuwe generatie predikers geeft ook lezingen in zo'n dertig Marokkaanse moskeeën in het hele land. Dat betekent dat het aantal locaties waar de radicale islam wordt uitgedragen in twee jaar is verdubbeld.
De predikers richten zich vooral op de tweede generatie Nederlandse Marokkanen. Vooral jonge moslims lijken in hun zoektocht naar hun identiteit gevoelig voor radicalisering. De lezingen worden niet zelden door zo'n honderd jonge moslims bijgewoond.
Intimiderend
Maar de AIVD waarschuwt ook dat het beeld dat door sommigen wordt geschapen dat de radicale islam een krachtige beweging is die over niet al te lange tijd het Nederlandse politieke bestel van binnenuit omver zal werpen, niet juist is.
De meerderheid van de Nederlandse moslims voelt geen ideologische verwantschap met deze beweging. Ze ervaren het ultraorthodoxe karakter ervan zelfs als intimiderend.
Volgens schattingen van de AIVD is ongeveer 5 procent van de religieus georienteerde moslimbevolking ontvankelijk voor radicalisering. Van deze 5 procent radicaliseert uiteindelijk zo'n 10 procent. In totaal gaat het dus om 0,5 procent van de moslimbevolking.
Voorzichtig
Het hoofd van de AIVD, Sybrand van Hulst, hoopt dat de deelnemers aan het in Nederland woedende islamdebat voorzichtig omgaan met de uitkomsten van het onderzoek.
"Eenzijdige beoordeling van de problematiek kan gemakkelijk leiden tot overtrokken reacties. Zulke reacties kunnen het reeds bestaande wantrouwen tussen bevolkingsgroepen versterken", aldus Van Hulst
»
»
»