De la Parra's laatste verlangen

Door correspondent Hennah Draaibaar

Ik pak nog net de laatste scène van de film Het Laatste Verlangen mee als ik aankom op de set. In de scène vertelt Pim de la Parra aan een van de acteurs dat zijn rol in de film niet doorgaat. 

Terwijl hij gevolgd wordt door de camera van Sal Kroonenburg en geluidsman Leo Franssen, stapt hij op de acteur af en begint in het Surinaams een gesprek. Geen make-up, geen belichting geen assistenten, geen crew. 

Een minimal movie is het. In korte tijd en met minimale middelen een speelfilm opnemen. De regisseur heeft, in wat volgens hem zijn laatste film wordt, voor zichzelf een speciale rol gecreëerd. "Ik speel mezelf in de film, Pim de la Parra, maar onder het pseudoniem Zenovusivius."

Blue Movie

Het verhaal gaat over een Nederlandse cameraploeg die naar Suriname vertrekt om een film over Pim de la Parra te maken. En zoals gebruikelijk is er geen script , maar wordt ter plekke met de crew besproken wat er gaat gebeuren. De cast bestaat, naast Surinaamse acteurs, uit onder anderen Esmee de la Bretonière en Devika Strooker.

De locatie waar vandaag wordt gedraaid is Zus & Zo, een pension dat is ondergebracht in een oude houten plantagewoning dicht bij het paleis van de president, hartje Paramaribo. Hier kun je de 67-jarige regisseur, die tientallen films heeft gemaakt als Blue Movie uit 1971 en Wan Pipel uit 1975, bijna dagelijks tegenkomen.

De la Parra woont nu al 11 jaar in Suriname. De laatste drie jaar is hij weer actief bezig geweest met het maken van films op de voor hem bekende manier. 

Maar nu valt echt het doek. Hij begrijpt dat veel mensen zeggen: eerst zien en dan geloven! : "Ik heb al heel vaak gezegd, tien, twintig jaar geleden al, dit wordt mijn laatste film. Zeker in de tijd van de minimal movies. Maar nu ben ik 67 jaar en ik ga helemaal mee met de hindoe-manier van denken: dat als je 60 jaar en ouder bent, je moet nadenken over wat je wilt overdragen aan jongeren, en je voorbereiden op de dag dat je het leven gaat verlaten." 

India

De filmmaker stopt niet alleen met filmen, hij gaat ook zijn geboorteland Suriname opnieuw verlaten. "Je kunt zeggen dat deze film, Het Laatste Verlangen, ook zou kunnen slaan op mijn laatste verlangen om voor mijn zeventigste in een ander land te wonen. Ik wil niet meer in Suriname wonen.

Ik dacht dat ik hier nooit weg zou gaan en dat ik hier zou sterven. Nu heb ik besloten dat ik buiten een Nederlandse taalsfeer wil wonen voor de rest van mijn leven. Ik ben overal op aarde wel geweest. Ik houd van India, dat is het land waar ik me het meeste thuis voel. Daar wil ik wonen!"

Als we terugkijken op zijn carrière en leven is De la Parra over één ding heel duidelijk: "Ik zou niet meer zo monomaan film maken. Door mijn filmberoep ben ik eigenlijk geen goede vader geweest voor mijn dochters en zoon. Ik heb er geen spijt van, zo is het nu eenmaal gegaan. Ik heb bijzonder goed contact met mijn twee dochters Bodiel en Nina. Mijn zoon Pim heeft het leven 5 jaar geleden uit eigen keus verlaten. Terugkijkend zeg ik dat ik toch vaak meer voor de film gekozen heb waar geen brood mee te verdienen was. Daardoor heb ik andere zaken verwaarloosd, zoals de relatie met de moeder van mijn jongste dochter." 

"Geen schuldgevoelens meer", zegt hij meteen daarna. "Zo is het gegaan." 

Harnas

"Ik wil stoppen met film maken omdat het een beroep is waarmee je, als je op een bepaald moment expert bent geworden, nog steeds niet je dromen hebt verwezenlijkt. Je bent namelijk nooit tevreden. Je wilt dat er nog grotere successen komen en zo ontglipt het hele leven je." 

De la Parra wil absoluut niet in het harnas sterven. "Zoals mijn Nederlandse filmvader Joris Yvens. Op zijn negentigste werd hij in China gedragen omdat hij daar zijn laatste film wilde regisseren. Ik vind dat debiel. Ik wil mijn laatste jaren gewoon de dag plukken en niet gebukt gaan onder afspraken en verplichtingen. Ik wil genieten van het leven en in vrede sterven."

In India, zo heeft hij zich voorgenomen, gaat hij niets doen. Om dat te illustreren citeert hij  een zen-bhoeddistisch gedicht. "Sitting still, doing nothing, spring comes en the grass grows by itself.  Het is Zen", zegt hij. "Gewoon mediteren, stil zitten, genieten, naar de muur kijken en niets doen. Je weet dat ik acht jaar niets gedaan heb. Ik schreef zelfs een boek: De kunst van het niets doen. De meesten van ons zijn zo bezig dingen te doen dat we niet beseffen wat we aan het doen zijn. De wereld gaat aan vlijt ten onder. We zijn onszelf aan het ontvluchten."

Bespottelijk

Over het feit dat er in de Canon van de Nederlandse film geen film van De la Para voorkomt is hij duidelijk. "Dat Wim (Verstappen) en ik er niet tussen zitten met Blue Movie is bespottelijk. Maar ik ben niet meer uit op erkenning. Het kan me allemaal geen bal meer schelen. En men hoeft ook niet meer mijn naam goed te spellen. Ik ben los van dat tijdelijke. Het is een soort rijping. Ik heb achter de dingen kunnen kijken. Ik kan nu relativeren." 

Hij vertelt dat hij niet zo lang geleden de uitzendingen van de AVRO-serie Allemaal Film,  gemaakt door Jeroen Krabbé, heeft ontvangen. "Ik vind mezelf best een grappig mannetje als ik naar mezelf kijk met die scheve bek en die neus. Als ik daar voor de camera van Jeroen Krabbé loop te vertellen dat ik de grootste vergissing van mijn leven heb gemaakt door Jan de Bont te ontslaan." 

Als het gesprek al is afgelopen en ik hem bedank, zegt hij: "Mijn laatste verlangen is mijn huis aan de Kosterstraat te verkopen, waar ik ben geboren. En dat ik Suriname zonder wrok kan verlaten. Mijn laatste verlangen is om in India te belanden en daar te blijven." 

'Het Laatste Verlangen' gaat op 4 december in Paramaribo in première, tijdens het Internationaal Documentaire filmfestival van The Back Lot.