Door onze onderwijsredacteur Jikke Zijlstra
Ondanks allerlei maatregelen geven veel middelbare scholen nog altijd te weinig uur les, zo blijkt uit onderzoek van de Inspectie van het Onderwijs.
Die deed afgelopen voorjaar onderzoek naar de onderwijstijd bij 76 middelbare scholen. De bevindingen staan in het conceptrapport 'Onderwijstijd in vo en bve'.
Eén op de vijftien middelbare scholen geeft wel voldoende les. Bij één op de acht scholen is de onderwijstijd zo onder de maat, dat alleen zeer ingrijpende maatregelen ertoe kunnen leiden dat ze wel aan de wettelijke norm van 1040 uren voldoen.
Onderwijsnorm
Sinds het schooljaar 2006-2007 zijn middelbare scholen verplicht om jaarlijks minimaal 1040 uur les te geven in de onderbouw. In 2006 voldeed nog vrijwel geen enkele school aan die norm.
Hoewel de scholen in 2007 'enige vooruitgang' boekten, scoren sommige scholen sterk onder het gemiddelde. Zo zaten tien scholen in minstens één leerjaar 15 tot 30 procent onder de norm.
Op bijna de helft van de scholen (43 procent) kon de directie de gerealiseerde onderwijstijd niet adequaat verantwoorden.
Praktijk
Eén op de vijf scholen programmeert wel voldoende lestijd op het rooster, maar in de praktijk worden veel van die lessen dus niet gegeven.
Dat komt onder andere door zieke docenten, openstaande vacatures, vergaderingen en bijscholing die tijdens de lestijd zijn gepland en te veel ruimte in het rooster.
Volgens de inspectie hebben alle scholen maatregelen genomen om de onderwijstijd te vergroten. Zo is op de meeste scholen het aantal lesvrije dagen voorafgaand de zomervakantie afgenomen ten opzichte van 2006.
Kritiek
Ook korten veel scholen de proefwerkweken in en wordt bijscholing voor docenten en vergaderingen buiten lestijden gepland. Daarnaast zijn de scholen de lesuitval beter gaan registreren.
Enkele scholen hebben zich laten verleiden tot ongewenste en niet toegestane maatregelen als het meerekenen van huiswerktijd als onderwijstijd.
Veel ouders, personeel en leerlingen hebben kritiek op de maatregelen die scholen nemen om aan de onderwijstijd te voldoen, schrijft de inspectie.
Maatregelen
De maatregelen zouden te ad hoc zijn en de werkdruk vergroten. Verder zou de kwaliteit van het onderwijs onder druk staan, omdat bijvoorbeeld speciale zorg, mentorbegeleiding, werkweken en bijscholing voor docenten worden afgeschaft.
Ook klagen ze over 'onzinnige activiteiten' waarbij bijvoorbeeld een grote groep leerlingen zonder goede begeleiding en opdrachten zelfstandig moet werken.
Volgens de inspectie hebben veel middelbare scholen nog 'een grote slag' te maken om de onderwijsnorm te halen.
Reacties
Het Landelijk Actie Komitee Scholieren (LAKS) vindt de norm krankzinnig en wil dat staatssecretaris Van Bijsterveldt geen boetes oplegt aan scholen die dit jaar de norm niet halen.
Verder pleit het LAKS ervoor om de norm te verlagen met 80 uur of helemaal af te schaffen en te vervangen door een kwaliteitsnorm. Als Van Bijsterveldt geen maatregelen neemt, dreigt het LAKS met landelijke acties.
De koepel van middelbare scholen, de VO-raad, zegt niet verrast te zijn. "We weten hoe lastig het is voor scholen om tijdens het schooljaar het onderwijsprogramma aan te passen", aldus voorzitter Sjoerd Slagter.
Volgens hem halen veel scholen de norm niet, omdat ze geen geld hebben om bijvoorbeeld meer docenten aan te nemen. Ook vindt Slagter dat de staatssecretaris rekening zou moeten houden met vakanties. Nu heeft de ene school een langer schooljaar dan de ander.
Deel deze pagina
»