Venetiaanse bouwvakkers zijn op een massagraf met zeker 1500 skeletten gestuit. Dat gebeurde toen ze op een klein eiland in de Venetiaanse lagune voorbereidingen troffen voor de bouw van een nieuw museum.
Het gaat om het eiland Lazzaretto Vecchio, waarop in 1485, naar men aanneemt, 's werelds eerste lazaret open ging, in dit geval een quarantaine plaats voor mensen die de pest hadden. De vondst is van grote historische waarde omdat het een fantastisch tijdsbeeld geeft van het leven in die periode.
De Venetiaanse regering liet het ziekenhuis destijds op het eiland Lazzaretto Vecchio bouwen om een plek te hebben waar patiënten die leden aan besmettelijke ziekten, zoals de pest, snel geisoleerd konden worden zodat ze geen gezonde stadsgenoten konden aansteken.
Het eiland werd toen overigens nog het Santa Maria di Nazareth genoemd, maar dat werd in de volksmond als gauw het Lazaretum.
De hel
De omstandigheden in het Lazzaretto Vecchio tijdens de epidemieën waren verschrikkelijk. Zowel de medische als de hygiënische situatie stond mijlenver af van wat tegenwoordig van een ziekenhuis vereist wordt.
"Het was een hel...Zieken moesten met z'n driën of vieren een bed delen", schreef de Venetiaanse kroniekschrijver Rocco Benedetti.
"Medewerkers verzamelden de lijken en gooiden ze in een graf. Dat ging de hele dag door zonder een moment pauze. Het gebeurde wel dat de stervenden en degenen die te ziek waren om zich nog te bewegen, voor dood werden aangezien en ook in de massagraven verdwenen."
De gelukkigen die de ziekte overleefden, kregen de gelegenheid om te herstellen op het naburige eiland Lazzaretto Nuovo.
Multi-cultureel
Inmiddels hebben archeologen, die onmiddellijk na de vondst door de gemeente werden ingeschakeld, dozen vol botten en kunstvoorwerpen uit het graf verzameld.
De resten zijn van zowel mannen, vrouwen als kinderen. Sommigen hebben Aziatische of Afrikaanse trekken. Dat bevestigt het beeld dat Venetië, als belangrijke havenstad, destijds een multiculturele stad was.
"In het massagraf liggen Venetianen van alle rangen en standen door elkaar. Of men nu van adellijke komaf was of behoorde tot het gewone volk, als je eenmaal ziek was, werd er geen rekening meer mee gehouden", vertelt Louisa Gambaro, antropologe van de universiteit van Padua. "Iedereen die ziek werd, werd gedwongen de stad te verlaten en naar het Lazzaretto Vecchio te gaan."
Het is waarschijnlijk aan deze politiek te danken dat Venetië in vergelijking met andere Europese steden de gevolgen van de plagen binnen de perken wist te houden.
Botten en tanden
Wetenschappers zijn nog volop bezig alle voorwerpen te analyseren. "We kunnen heel veel afleiden uit deze menselijke resten," zegt antropologe Luisa Gambero. "Zo kunnen we aan de hand van de botten en tanden erachter komen wat de mensen uit die tijd precies aten en aan welke ziekten ze hebben geleden."
Volgens de archeologen zijn er aanwijzingen dat dit niet het enige massagraf op het eiland is.
"We denken dat er onder bijna ieder stukje land op het eiland nog duizenden skeletten begraven liggen", aldus Vincenzo Gobbo, een archeoloog van de universiteit van Venetië.
Inmiddels zijn de werkzaamheden aan het museum dat hier moet komen weer hervat. Het is de bedoeling dat hierin alle vondsten worden tentoongesteld. Het museum gaat in 2010 open.
Deel deze pagina
»
»
»