Koning sleutelt aan zijn hofhouding

Aangepast op

Door koningshuisdeskundige Piet van Asseldonk

Begon moeder Beatrix in 1980 aan een grootscheepse reorganisatie, zoon Willem-Alexander verandert zijn hofhouding veel geleidelijker. Dat valt op te maken uit de inventarisatie van zijn hofhouding sinds hij een jaar geleden koning werd.

Bij de komst van een nieuwe koning stellen de leden van de hofhouding hun functie ter beschikking om de nieuwkomer de kans te geven zijn hofhouding naar eigen inzicht in te richten. Dat is zijn wettelijk recht.

Koning Willem-Alexander zoekt het vooral in een nieuw team van vertrouwenspersonen. Datzelfde geldt voor koningin Máxima die, naast haar VN-functie voor het promoten van financiële diensten in ontwikkelingslanden, een belangrijke rol speelt bij de ambtsuitoefening van haar man.

Persoonlijke adviseurs

Willem-Alexander benoemde de afgelopen maanden een aantal persoonlijke adviseurs. Onder hen een ICT-deskundige en een speechschrijver, maar ook iemand met ervaring als politiek assistent.

Onlangs benoemde de koning een nieuwe financieel directeur, de zogeheten thesaurier. Máxima kreeg een nieuwe particulier secretaris en voerde een verjonging door bij de hofdames.

Klik hier voor het complete overzicht van namen, gezichten en functies: de nieuwe hofhouding.

Via natuurlijk verloop en via het creëren van enkele nieuwe functies verdwijnen steeds meer hofdignitarissen die onder Beatrix de eerste viool speelden naar de achtergrond en nemen vertrouwenspersonen van het nieuwe koningspaar hun plaatsen in.

Heel belangrijk wordt de benoeming van een nieuwe algemeen secretaris van de koning. Nu is dat nog Jaap Leeuwenburg, sinds jaar en dag een vertrouweling van Willem-Alexander. Hij gaat binnenkort met pensioen.

Sprookje

De Dienst Koninklijk Huis, waarvan de hofhouding de kern is, valt te vergelijken met een ministerie. De ruim driehonderd mensen die er werken hebben echter functienamen die eerder doen denken aan een sprookje dan aan een departement.

Dat begint al aan de top. De leiding van de Dienst Koninklijk Huis berust niet bij een secretaris-generaal, maar bij een grootmeester. Onder hem werken mensen die luisteren naar namen als hofmaarschalk, ceremoniemeester, intendant, stalmeester, adjudant, hofdame, lakei, kamerheer en ga zo maar door.

Heel specifiek is dat de Dienst Koninklijk Huis de koning en de koningin niet alleen ambtelijk ondersteunt, maar ook persoonlijk en huishoudelijk. Van zijn werknemers wordt om die reden absolute discretie en vertrouwelijkheid geëist. Over het reilen en zeilen van de hofhouding komt dan ook zelden iets naar buiten.

Bevriende diensten

Er zijn ook ambtelijke diensten die wel voor de koning werken, maar niet onder de Dienst Koninklijk Huis vallen. Dat zijn het Kabinet van de Koning, de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD), waar de minister-president de baas over is, en de Dienst Bewaken en Beveiligen die onder de minister van Veiligheid en Justitie valt.

De Rijksvoorlichtingsdienst verzorgt alle communicatie rond de koning en de koningin. Het Kabinet van de Koning, onder leiding van directeur Chris Breedveld, steunt Willem-Alexander in zijn taken als staatshoofd en regelt het verkeer tussen hem en het kabinet. Breedveld werkte eerder bij de RVD en geldt als een vertrouweling van de koning.