Hoe ver mag een kunstenaar gaan in zijn artistieke vrijheid? Die vraag stond vrijdag centraal tijdens de rechtszaak tegen kunstenaar Jonas Staal.
De kunstenaar hoorde zes maanden cel en een werkstraf van 240 uur tegen zich eisen vanwege bedreiging van Geert Wilders.
Jonas Staal richtte in 2005 in Rotterdam en Den Haag zestien herdenkingsplekken in voor het Tweede Kamerlid. Foto's van de politicus werden omringd door kaarsjes, knuffelbeertjes en witte rozen. Alsof Wilders overleden was.
Boodschap
Met 'De Geert Wilders Werken' wilde Staal aanduiden dat het onderscheid tussen de persoon die een boodschap verkondigt en de boodschap zelf, vervaagt. Een gevolg van het populisme in de Nederlandse politiek, ingezet door Pim Fortuyn in 2002.
Wilders zag de kunstwerken als een bedreiging aan zijn adres. Hij stelde dat hij zijn werk als Kamerlid door toedoen van Staal niet meer onbelemmerd kon doen. Hij deed aangifte bij justitie.
Staal begrijpt die reactie niet. "Wilders zou er juist volledig achter moeten staan", zei hij in het Rotterdams Dagblad. "Hij staat voor een klimaat van vrijheid van meningsuiting. Daar beroept hij zich altijd op."
Als voorbeeld geeft Staal de omstreden Deense cartoons van profeet Mohammed, die de politicus op zijn website zette. "En mijn werk snapt hij niet."
Toch kan de Rotterdammer zich wel voorstellen dat Wilders zich ongemakkelijk heeft gevoeld bij 'De Geert Wilders Werken', maar zegt hij: "Daar kan ik als kunstenaar geen rekening mee houden."
Uitlokken
Staal kijkt uit naar de uitspraak. Hij wil met zijn kunstwerken reacties uitlokken en dat is gelukt. Hij ziet er zelfs een nieuw project in: 'De Geert Wilders Werken - een rechtszaak'.
Wilders was overigens niet de enige die werd geportretteerd tussen de bloemen en knuffelbeesten. Ook premier Balkenende, oud-minister Verdonk, Rotterdams gemeenteraadslid Pastors en D66-leider Pechtold waren die eer toebedeeld.
Pechtold noemt de kunstwerken "verschrikkelijk confronterend". "Ik kan niet ontkennen dat het een soort rilling geeft als je jezelf zo ziet."
Toch hoopt hij niet dat de rechter de werken verbiedt. "Staal zegt niet dat Wilders dood moet. Het roept maatschappelijk debat op en dat is goed."
De kunstenaar choqueert vaker met zijn werken. In 2005 zette hij in het centrum van Rotterdam een autowrak neer met als titel: 'Bomauto'. Tijdens de uitbraak van het vogelgriepvirus legde hij dode dieren in het gras.
Deel deze pagina
»
»
»