Ook zonder Polen wordt er op de EU-top een akkoord gesloten over een nieuw Europees Verdrag. Dat heeft EU-voorzitter Merkel in Brussel laten weten.
De Poolse premier Kaczynski houdt vast aan zijn eis dat zijn land meer stemrecht krijgt. Maar de meeste regeringsleiders voelen daar niets voor. Volgens Merkel heeft de EU veel concessies gedaan en kan Polen een nieuw verdrag niet tegenhouden.
Nederland en Groot-Brittannië hebben een overwinning geboekt. De Europese Unie krijgt geen officiële minister van Buitenlandse Zaken. De buitenland-coördinator, dat is nu Solana, mag zich in het nieuwe EU-verdrag vice-voorzitter van de Europese Commissie noemen.
De Poolse premier Kaczynski leek aanvankelijk wel wat water bij de wijn te willen doen met het voorstel om de stemverhoudingen pas na 2020 aan te passen.
Nederland
Maar ook Nederland en Groot-Brittannië liggen nog dwars. Zo blijft premier Balkenende erbij dat de rol van de nationale parlementen groter moet zijn dan in de huidige EU-voorstellen. En premier Blair vindt bijvoorbeeld dat Brussel niet het buitenlands beleid moet vastleggen voor de 27 lidstaten.
Premier Balkenende overlegde eerder vandaag een half uur overlegd met de voorzitter van de EU-top. Voor hem had de Poolse president een gesprek met Merkel.
Balkenende heeft tegenover Merkel nogmaals de wensen van Nederland onder de aandacht gebracht, zegt een woordvoerder. Nederland wil meer invloed voor de nationale parlementen en duidelijke criteria voor uitbreiding van de Unie, een zogeheten rode kaart.
Oranje
Voorzitter Duitsland wil niet verder gaan dan een 'oranje kaart', liet het eerder al weten. Die kaart houdt in dat de Europese Commissie nieuwe wetgeving serieus in heroverweging moet nemen als een substantieel deel van de nationale parlementen zich ertegen heeft uitgesproken.
Ook de regeringsleiders van Tsjechië en Groot-Brittannië hebben vanmorgen apart met Merkel gesproken. Net als Polen en Nederland willen zij dat er aanpassingen worden aangebracht in het nieuwe ontwerp van het grondwettelijk verdrag. Zo wil Polen meer stemrecht en wil Groot-Brittannië het veto behouden. Ook zijn de Britten fel tegen het Duitse plan voor een Europees minister van Buitenlandse Zaken.
Vanavond komen de EU-leiders weer bijeen voor het diner, waar ze gezamenlijk zullen spreken over een nieuw tekstvoorstel.
Succesje
Tot nu toe heeft de EU-top in Brussel, die gisteravond begon met een diner, nog geen doorbraak opgeleverd. Wel slaagde de Franse president Sarkozy erin een succesje te boeken door de voorgestelde tekst van het nieuwe EU-verdrag wat aan te passen. De passages over de vrije concurrentie op de interne Europese markt zijn wat minder scherp geformuleerd.
Veel Fransen willen dat de Europese werknemers worden beschermd tegen werkzoekenden van buiten de EU. Na het Franse nee tegen de Europese Grondwet probeert Sarkozy nu aan die eis tegemoet te komen.
Veto
Merkel heeft vanmorgen geprobeerd Kaczynski ervan te overtuigen zijn dreigement om een veto uit te spreken over een nieuw EU-verdrag te laten varen. Volgens het grondwetsontwerp wordt een besluit definitief wanneer 55 procent van de lidstaten en 65 procent van de bevolking ermee instemt.
Polen is bang dat met het stemsysteem de dichtbevolkte landen in het voordeel zijn en ziet liever een stemmenweging zoals die nu wordt gehanteerd volgens het Verdrag van Nice. Volgens dat systeem heeft het land slechts twee stemmen minder dan buurland Duitsland, dat wel twee keer zoveel inwoners heeft.
Polen heeft een aanvulling op het nieuwe plan voorgesteld, dan zou de stemweging met behulp van de formule van de wiskundige Penrose worden berekend. Polen zou daarmee zes stemmen krijgen tegen negen voor Duitsland.
Tweede Wereldoorlog
Bij de strijd om het stemgewicht van Polen in de EU heeft premier Jaroslaw Kaczynski, de tweelingbroer van de Poolse president, de Tweede Wereldoorlog als argument ingezet. Het aantal stemmen van de lidstaten is gebaseerd op het aantal inwoners en dit aantal zou hoger zijn geweest als de oorlog er niet was geweest, aldus de premier.
Zonder de oorlogsjaren zou Polen nu een natie van 66 miljoen inwoners zijn geweest, bracht Kaczynski naar voren. Tussen 1939 en 1945 kwamen 6,5 miljoen Polen om, onder wie 3,5 miljoen joden.
Laaggespannen
De verwachtingen dat er na twee dagen een nieuw verdrag ligt, dat het grondwettelijke verdrag moet vervangen, zijn laaggespannen. Het Duitse voorzitterschap sloot niet uit dat de top zal mislukken.
Al ruim voor de top heeft Merkel gezegd dat zij een nieuw verdrag wil hebben waarmee de unie de komende jaren vooruit kan. Twee jaar geleden wezen de Fransen en de Nederlanders de grondwet, of beter gezegd, het grondwettelijk verdrag, af in referenda.
Cyprus en Malta
Donderdag hebben de staatshoofden en regeringsleiders van de EU-landen aan het begin van de top ingestemd met de invoering van de euro op Cyprus en Malta. Dat zal per 1 januari komend jaar gebeuren.
Cyprus en Malta worden daarmee het veertiende en vijftiende land met de Europese munt.
»
»
»