Mark Rutte had niet meteen nadat hij tot lijsttrekker was gekozen Rita Verdonk als nummer 2 op de VVD-lijst moeten aanwijzen. Daarmee heeft hij de partij gegijzeld.
Dat concludeert een interne VVD-commissie onder leiding van oud-minister Sybilla Dekker. "De partijleider moet de koers bepalen, maar niet de lijst."
De commissie-Dekker deed onderzoek naar de oorzaken van het slechte resultaat voor de VVD bij de Tweede-Kamerverkiezingen in november 2006: de partij haalde 22 zetels, zes minder dan de vorige keer.
Twee kampen
Volgens de commissie draagt de hele partijtop schuld. Zo heeft het bestuur de strijd om het lijsttrekkerschap tussen Mark Rutte en Rita Verdonk niet in goede banen geleid.
De twee kandidaten raakten meer gepolariseerd dan nodig was, waardoor het beeld ontstond van een partij die verdeeld was in twee kampen.
Van Zanen wil hier geen persoonlijke consequenties aan verbinden. Hij wil zijn "klusje" afmaken, laat hij weten. "Dit rapport geeft aanleiding tot optreden, niet tot aftreden".
Ook Rutte legt zijn functie niet neer. Hij spreekt over een rapport waarmee hij goed uit de voeten kan en beloofde er alles aan te doen om ervoor te zorgen dat er geen beeld van een verdeelde partij meer kan ontstaan.
Dieptepunt
Naast de partijtop krijgt het huidige Kamerlid Verdonk kritiek. Zij had na de lijsttrekkersstrijd, in aanloop naar de Tweede-Kamerverkiezingen, niet op eigen houtje campagne moeten voeren.
De persconferentie die Verdonk in een Haags café gaf, toen bleek dat zij dat zij meer stemmen had gehaald dan lijsttrekker Rutte, noemt de commissie "een dieptepunt in de beeldvorming".
Wel had het bestuur meer waardering moeten uitspreken voor het grote aantal voorkeursstemmen voor Verdonk. "Dat enorme aantal stemmen was winst voor de hele partij."
Dekker benadrukte dat de partijleden de partijleider moeten steunen en dat er geen ruimte is voor de "sluimerende ambities" van anderen.
Politieke fout
Daar is Rutte het van harte mee eens. "Er kan er maar één de chef zijn en dat ben ik", zegt hij.
Hij noemt het interview met HP/De Tijd van vorige week - waarin Verdonk hem als "niet echt rechts" omschreef - een politieke fout. Maar die was, naar zijn mening, niet zo erg als de "cafécoup" in november.
Volgens Verdonk is er nooit sprake geweest van cafécoup. Ze wilde destijds naar eigen zeggen alleen maar aandacht vragen voor het grote aantal voorkeurstemmen.
Overigens onderschrijft Verdonk de conclusies van de commissie-Dekke. Ze spreekt van een evenwichtig rapport.
Deel deze pagina
»
»
»