De christendemocraten in België zijn de grote winnaar geworden van de federale verkiezingen. De CD&V/NVA wordt met ongeveer 30 procent van de stemmen ruim de grootste partij in Vlaanderen.
Door de zege lijkt voor partijleider Yves Leterme de weg open naar het premierschap van België. Maar gezien het ingewikkelde staatsbestel in België is dat nog lang niet zeker.
Leterme eiste al wel de overwinning op, maar hij liet zich niet uit over de komende coalitieonderhandelingen. Wel riep hij de andere partijen op tot constructieve samenwerking.
Harde klappen
De huidige paarse coalitie van de liberale premier Verhofstadt werd naar huis gestuurd. Niet alleen de Open-VLD van premier Verhofstadt deed het met een verlies van zes procent slecht. Coalitiepartner SP.A van Johan Vande Lanotte kreeg onverwacht harde klappen met een teruggang van acht procent.
"De kiezer heeft gestemd voor een andere meerderheid, dan diegene die het land de afgelopen vier jaar heeft geregeerd", zo reageerde Verhofstadt. Hij feliciteerde Leterme met de winst in Vlaanderen.
"Ik wil mijn coalitiepartners bedanken voor de samenwerking, de afgelopen jaren. Ik neem persoonlijk de verantwoordelijkheid op voor deze resultaten." Met deze woorden gaf Verhofstadt aan dat hij geen partij meer zal zijn in de nieuwe federale regering en dat hij zal terugtreden als partijleider van de Vlaamse liberalen.
Vlaams Belang
Het extreem-rechtse Vlaams Belang boekte een kleine winst van twee procent en komt ongeveer rond de 19 procent van de stemmen uit. Analisten menen dat hiermee de opmars van de partij van Filip Dewinter, tijdens de jaren negentig, lijkt te zijn gestuit. Dewinter zelf reageerde overigens tevreden op de uitslag.
Grote verrassing in Vlaanderen is Jean-Marie Dedecker. Hij werd uit de VLD van premier Verhofstadt gegooid, maar lijkt met zijn eigen partij twee tot drie procent boven de kiesdrempel van vijf procent uit te komen. De kiesdrempel wordt waarschijnlijk ook gehaald door de Groenen. Daar zag het lange tijd niet naar uit.
In Wallonië blijven de socialisten de grootste. Daarmee komen zij goed weg, want de PS van Elio di Rupo werd veel geplaagd door corruptieschandalen. De PS verloor licht. De liberale MR van Didier Reynders wint licht.
Symmetrie
Het Belgische federale kiessysteem is erg ingewikkeld. Zo mochten de Vlamingen alleen op Vlaamse, en de Walen alleen op Waalse partijen stemmen. In beide landsdelen varen de politieke partijen een eigen koers, zonder overleg met de geloofsgenoten aan de andere kant van de taalgrens.
Uit de bonte reeks uitslagen in Vlaanderen en Wallonië zal toch een federale regering moeten worden gevormd. Dat zal een lastige klus worden, zeker nu de campagne de partijen verder uit elkaar heeft gedreven.
Moeilijke coalitievorming
Bij grote verschillen tussen de definitieve uitslagen in Vlaanderen en Wallonië is de vorming van een 'symmetrische regering' (bestaande uit dezelfde partijen aan Vlaamse en Waalse kant) buitengewoon lastig. Dit probleem kan omzeild worden door de vorming van een soort nationale regering van socialisten, christen-democraten en liberalen.
Die optie is aantrekkelijk omdat er in België weer gesproken wordt over staatshervorming. Daarvoor is een grondwetwijziging met tweederde parlementaire meerderheid nodig en zo'n nationale regering kan die leveren. Overigens zou de vorming van zo'n nationale regering bijzonder ingewikkeld worden, want zowel de socialisten als de liberalen zullen na hun nederlaag niet geneigd zijn om opnieuw te gaan regeren.
Ook andere combinaties worden waarschijnlijk moeilijk. Daarom zingt in België al de naam rond van oud-premier Jean-Luc Dehaene als onderhandelaar. Hij geldt als de meester van het compromis.
Deel deze pagina
»
»
»