In Amerika is gisteren tv-predikant Jerry Falwell overleden. Hij werd opgenomen in een ziekenhuis, nadat hij bewusteloos was gevonden in zijn kantoor.
Falwell was oprichter van de Moral Majority, een beweging van fundamentalistische christenen die streefden naar een conservatieve regering. De beweging speelde in 1980 een belangrijke rol bij de verkiezing van Ronald Reagan tot president.
Falwell stond bekend als een fel tegenstander van abortus, homoseksualiteit en feminisme. Jerry Falwell is 73 jaar geworden.
Eerste kerkdienst
Het begon ooit in een verlaten bottelarij in Lynchburg, Virginia. Daar hield Jerry Falwell op zijn 22ste zijn eerste kerkdienst, voor 35 personen. Bij zijn overlijden liet de tv-dominee een machtig imperium na: een kerk met 22.000 leden, een televisiestation en een christelijke universiteit. Maar bovenal drukte hij een onuitwisbare stempel op de Amerikaanse politiek.
Je zou kunnen zeggen dat het Falwell was, die de weg bereidde voor politici als George Bush: born-again, diep religieus, streng in de leer, met een haast persoonlijke relatie met Jezus Christus.
Het was Falwells Moral Majority-organisatie die in 1979 de gelijkgestemde christenen bundelde in een machtige organisatie. Ineens merkten streng christelijke kiezers dat ze niet alleen stonden, en dat ze zelfs veel macht konden uitoefenen. Op het hoogtepunt telde de organisatie 6,5 miljoen leden.
Teletubbies
Namens zijn achterban voerde Falwell een felle strijd tegen wat hij het verval en de secularisatie van Amerika zag: homo's, abortus, pornografie. Zelfs de Teletubbies pakte hij aan, omdat hij in Tinky Winky een verkapte homo zag, met zijn handtasje.
Als één van de eerste tv-dominees maakte hij handig van het medium gebruik om zijn overtuiging uit te dragen. Kon de Republikeinse president Ford in de jaren 70 nog onomwonden zeggen dat hij niet tegen abortus was, met het succes van de Moral Majority was het voorgoed onmogelijk voor een Republikeins kandidaat om pro-choice te zijn.
Zelfs in de huidige verkiezingsstrijd duikt de invloed van Falwell op. Rudolph Giuliani wringt zich in bochten om zijn pro-abortus verleden aanvaardbaar te maken voor Falwells achterban. John McCain ging zelfs op bezoek bij de universiteit van Falwell, hoewel hij hem rond de verkiezingen van 2000 nog "intolerant" had genoemd.
Limiet
De grenzen van de politieke kracht van Falwell werden duidelijk tijdens de presidentsverkiezingen van 1988. Het lukte hem niet om zijn collega-dominee en geloofsgenoot Pat Robertson verkozen te krijgen. Robertson legde het af tegen Bush sr.
Toch keek Falwell bij het afscheid van zijn organisatie tevreden terug: "Ik beef bij de gedachte wat er van het land was geworden als religieus rechts niet was ontstaan."
Falwell trok zich terug uit de politieke arena, en liet alleen af en toe nog van zich horen met nog extremere standpunten. Vlak na 11/9 richtte hij zich tot "de heidenen en aborteurs en feministen en homo's en lesbiennes en iedereen die Amerika heeft willen seculariseren. Ik richt mijn vinger op jullie en zeg: Dit komt mede door jullie."
Tegenstanders die schamper reageren op dit soort onbesuisde uitlatingen en in hem (met zijn gladde kuif en bulldogwangen) slechts een karikatuur van de televangelist zien, lopen onmiddellijk het risico de invloed van Jerry Falwell te onderschatten.
Deel deze pagina
»