Oorlogsfilms zijn tegenwoordig populair in Japan. Heldendom, opoffering en een flinke dosis romantiek, dat is het recept.
Dat geldt ook voor 'Voor hen die we liefhebben', een megaproductie die dit weekend in première gaat.
Naar de film was met belangstelling uitgekeken. Niet alleen vanwege het thema - de film gaat over kamikazepiloten - maar ook vanwege de persoon van de scenarioschrijver, Shintaro Ishihara.
Ishihara is in zijn dagelijks leven gouverneur van Tokyo en staat bekend om zijn nationalistische opvattingen. Zo verplichtte hij scholieren op scholen in de Japanse hoofdstad om elke ochtend het volkslied te zingen.
Moederfiguur
De film vertelt het waar gebeurde verhaal van Tome Torihama, een vrouw die in de Tweede Wereldoorlog een restaurant dreef in het Zuid-Japanse eiland Kyushu. In het restaurant kwamen veel militairen die op de nabijgelegen luchtmachtbasis een opleiding volgden tot kamikazepiloot.
Torihama groeide uit tot een soort moederfiguur voor de piloten, die vaak niet ouder waren dan 18 jaar.
Japan begon de kamikazes (letterlijk: goddelijke wind) te gebruiken toen het land op het punt stond de Filipijnen te verliezen aan de Amerikanen. De piloten boorden zich met hun vliegtuig in Amerikaanse oorlogsbodems.
In totaal stortten in de laatste maanden van de oorlog meer dan 2000 vliegtuigen neer; 34 Amerikaanse schepen zonken naar de zeebodem.
Verachtelijk
Regisseur Shinjo Taku vindt niet dat de film de kamikazepiloten verheerlijkt.
Volgens hem laat de rolprent de realiteit zien van jonge mensen die vaak tegen hun zin de oorlog werden ingestuurd. "De militaire leiders van toen waren in een woord verachtelijk. Ze kozen deze pure en onervaren jongens en stuurden ze een gewisse dood in. Ik vind dat ze daarvoor verantwoording moeten afleggen."
Ook bezoekers van de première vinden de film niet oorlogszuchtig. Integendeel.
"Het liet juist zien dat we nooit oorlog moeten voeren. Oorlog is verschrikkelijk, het leidt alleen maar tot bitterheid", zo zegt een 58-jarige zakenman.
Een andere filmbezoeker, die de oorlog zelf nog heeft meegemaakt, is het met hem eens.
"Ik ben niet echt trots op de piloten. Ik denk dat ze, door de opleiding die ze kregen, gedwongen werden om te doen wat ze deden. Ze hadden geen andere keus", aldus de 80-jarige Kunimitsu Suzuki.
Grondwet
De discussie over de film komt op een moment dat de regering van plan is de strikt pacifistische grondwet van het land aan te passen.
Premier Abe wil dat de Japanse strijdkrachten een grotere rol spelen in internationale vredesmissies.
»
»
»