Van onze correspondent Rop Zoutberg
Madrid, 11 mei Het is een flinke streep door de rekening van de radicale nationalisten in Baskenland. Het leeuwendeel van hun kandidaten mag niet meedoen aan de lokale verkiezingen van 27 mei. Volgens de Spaanse justitie staat vast dat de kandidaten een band hebben met Batasuna, dat gezien wordt als de politieke ruggengraat van de ETA.
Voor Batasuna zelf was het al uitgesloten aan de verkiezingen deel te nemen, na het verbod op deze partij in 2003 wegens hun innige relatie met de terreurgroep ETA. Maar ook twee andere radicaal-nationalistische partijen zijn nu grotendeels uitgeschakeld. Het Constitutionele Hof verbood gisteren Abertzale Sozialistak (Socialistische Patriotten, AS) wegens de inmenging van Batasuna.
Van een andere partij, Eusko Abertzale Ekintza (Nationalistische Baskische Actie, ANV) werd de helft van de kieslijsten geschrapt wegens een mogelijke connectie met de ETA.
Batasuna heeft gewaarschuwd voor de "ernstige gevolgen" van het besluit van het hof. Bij eerdere verkiezingen konden de radicale nationalisten steeds rekenen op ongeveer tien procent van de stemmen. "Deze mensen wordt nu het zwijgen opgelegd", aldus een woordvoerder van Batasuna.
Volgens de partij maakte Justitie een onjuiste inschatting door hun uitspraak, omdat juist nu de ETA bereid zou zijn tot nieuwe vredesonderhandelingen. "Ik ben er absoluut van overtuigd dat de ETA stappen wil nemen, binnen eenzelfde democratisch proces als we in Noord-Ierland zagen", aldus Batasuna aanvoerder Arnaldo Otegi.
De Spaanse regering heeft echter weinig zin opnieuw met de ETA om de tafel te gaan na de aanslag op het vliegveld van Madrid, eind december. De ETA liet toen een bomauto in een parkeergarage exploderen waardoor twee mensen om het leven kwamen. De aanslag kwam als een verrassing, omdat de Baskische afscheidingsgroep op hetzelfde moment een wapenstilstand in acht nam.
In een kamerdebat na de terreurdaad veegde de rechtse oppositie destijds de vloer aan met premier José Luis Zapatero die op zijn beurt een definitieve streep door iedere dialoog met de radicale Basken zette.
Binnen een jaar gaan de Spanjaarden opnieuw naar de stembus, zij het dan voor landelijke verkiezingen. Het is de sociaal-democratische PSOE van Zapatero er alles aan gelegen zonder nieuwe kleerscheuren bij die verkiezingen aan te komen.
De bom op het vliegveld veranderde alles. Zonder die aanslag had Batasuna vrijwel zeker kunnen terugkeren als legale politieke partij, vertelde onlangs minister van binnenlandse zaken Rubalcabo bij een ontmoeting met correspondenten. Een legalisering was een logische stap geweest tijdens onderhandelingen met de ETA. Ook de ETA gaf een dergelijk scenario eerder aan in interne bulletins, die de groep verspreid.
De aanwezigheid van vertegenwoordigers in de gemeenteraden levert de afscheidingsgroep niet alleen politieke macht op. Door subsidies aan de partij en salarissen in de gemeenteraden gaat zo een belangrijke geldstroom naar de ETA. Een stroom die echter blijft opgedroogd door het verbod op politieke organisaties rond de gewapende groep.
Van de zijde van het Baskisch deelstaatbestuur is gewaarschuwd dat het verbod op de kieslijsten Batasuna in een "slachtofferrol" drukt. Veiligheidsdiensten houden inmiddels rekening met een nieuwe ETA-aanslag rond de lokale verkiezingen.
In een eerste reactie gaan de nationalisten zaterdag voor een protest in de Baskische stad Bilbao de straat op.
Deel deze pagina
»
»
»