De hoofdstad van Estland, Tallinn, was vannacht het toneel van hevige rellen. Inzet was de verwijdering van een oorlogsmonument uit de Sovjet-tijdperk. Moskou is woedend: het Russische Hogerhuis wil zelfs dat president Poetin de banden met de Baltische staat verbreekt.
Het omstreden beeld is in 1947 in het centrum van de stad geplaatst. Monumenten die herinneren aan de 'Grote Vaderlandse Oorlog tegen Nazi-Duitsland', zoals de Tweede Wereldoorlog officieel genoemd wordt, zijn heilig in de ogen van bijna iedere Rus, maar veel Esten herinnert de Sovjet-soldaat aan de jaren van overheersing door Moskou.
Zo'n duizend demonstranten, voornamelijk etnische Russen, verzamelden zich bij het twee meter hoge beeld van een soldaat uit het Rode Leger, om te protesteren tegen de beslissing om het weg te halen.
Plunderingen
Het protest liep volledig uit de hand. Meer dan 40 mensen raakten gewond en er werden 300 arrestaties verricht. Er werden plunderingen en vandalisme gemeld en de politie gebruikte traangas en waterkannonnen om de betogers uit elkaar te drijven. Ook enkele politagenten raakten gewond.
Na de rellen werd het beeld alsnog verwijderd. Het zou volgens plan een nieuwe, minder in het oog springende plek krijgen op een oorlogsbegraafplaats buiten de hoofdstad. Maar vooralsnog is het naar een geheime plaats gebracht.
Volgens een verklaring van de Estlandse regering gebeurde dat om "verdere grove inbreuken op de openbare orde" te voorkomen.
'Heiligschennis'
Maar de rel lijkt voorlopig nog niet ten einde. Moskou is furieus over de verwijdering van de bronzen soldaat. Een woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de beslissing "heiligschennis en onmenselijk".
Het is nog niet duidelijk welke stappen Rusland, dat al sinds 1991 een problematische relatie met Estland heeft, tegen Tallinn zal nemen. Minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov zei wel dat Rusland "serieuze maatregelen" overweegt tegen het kleine buurland.
"Het zal ernstige gevolgen hebben voor Estland, en ook voor onze relaties met de NAVO en de EU, omdat zij Estland hebben opgenomen terwijl dat land op grove wijze Westerse waarden schendt", aldus Lavrov.
Russificatie
De premier van Estland, Andrus Ansip, stelde donderdag dat de verplaatsing van het monument een zaak van Estland alleen was. "We vinden het niet nodig om uitvoerige discussies te houden met de Russische autoriteiten over binnenlandse aangelegenheden", aldus de premier.
In Estland wonen zo'n 300.000 etnische Russen, een kwart van de totale bevolking. Hun ouders verhuisden naar de toenmalige Sovjetrepubliek in het kader van de Russificatie-politiek van Stalin. Na 1991 verloren de Russen hun bevoorrechte positie.
Het nieuwe nationalistische bewind in Tallinn dwong de etnische Russen zelfs Ests te leren. Dat leidde tot grote spanningen tussen de twee bevolkingsgroepen.
Deel deze pagina
»