Voor steeds meer ontspoorde gezinnen zijn de problemen zo acuut dat alleen speciale gezinstherapie nog uitkomst biedt. De wachtlijsten voor hulp worden echter steeds langer, doordat het aantal probleemgezinnen in de grote steden snel stijgt.
De gezinnen die hulp nodig hebben, hebben vaak te kampen met echtscheidingen, grote schulden en drank- en drugsverslaving. De thuissituatie is daar zo verstoord dat kinderen van huis weglopen of altijd op straat zijn en in de criminaliteit belanden.
Speciale gezinstherapie blijkt succesvol om deze probleemgezinnen weer op de rails te krijgen. Het centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie De Bascule in Amsterdam startte in 2003 in Nederland met de zogeheten Functionele Familie Therapie (FFT). De instelling haalde het idee uit Amerika waar het toen al werd toegepast.
G.H.
De Bascule begeleidt nu 250 Amsterdamse probleemgezinnen. G.H. begon negen maanden geleden aan de therapie. G. ontvluchtte als 15-jarige het huis. Zijn ouders waren gescheiden en zijn broer was verslaafd aan drugs. G. belandde op straat en in de criminaliteit, vooral omdat de problemen thuis te groot waren. G. en zijn moeder kwamen er samen niet meer uit. Nu zijn zij een schoolvoorbeeld van hoe speicale gezinstherapie succesvol kan zijn.
Na een aanvankelijke periode van twijfel is G. nu blij dat hij aan de therapie begonnen is. Evenals andere jongeren uit probleemgezinnen.
Delicten
Met ouders en jongeren worden de problemen geïnventariseerd en aangepakt. De kinderen uit de probleemgezinnen plegen regelmatig delicten zoals straatroof en geweldpleging. De therapie duurt ongeveer negen maanden en is met gezinsleden afzonderlijk maar ook met elkaar.
Twaalf instellingen in het land hebben deze vorm van hulp aan ernstig ontspoorde gezinnen inmiddels overgenomen. De wachtlijsten zijn opgelopen tot minstens drie maanden. Vooral in Amsterdam wachten veel gezinnen op hulp.
De ministeries van Justitie en Volksgezondheid geven financiële steun. De Bascule heeft de supervisie over de instellingen en geeft onder meer trainingen aan hulpverleners.
Het positieve effect van de gezinstherapie blijkt uit het lage recidive-percentage. "Normaal is dat bij veroordeelden die vrijkomen tussen de 60 tot 70 procent", zegt gezinsvoogd Erik Jongman van De Bascule. "Hier ligt dat beduidend lager, tussen de 30 tot 50 procent." Er loopt op dit moment een onderzoek naar de exacte effecten van de therapie.
Functioneren
Doel van de gezinstherapie is het terugdringen van misdrijven, de ouders leren omgaan met problemen en het verbeteren van het functioneren van het gezin. "Onze hulp moet het gezin weer bij elkaar brengen", zegt Jongman. "Wij stellen een centraal doel: wat is belangrijk voor het gezin? Hoe kunnen ze het met elkaar beter doen?"
De hulpverlening legt een duidelijk verband tussen 'thuis' en de 'straat'. Jongman: "De kern is, als het thuis goed gaat, hoef ik niet meer de straat op om te stelen."
Jongman ziet een steeds groeiende vraag naar gezinshulp, vooral uit Amsterdam-West. "Maar de Marokkaanse gezinnen daar hebben vaak ook nog andere problemen, zoals hoge schulden, zwakbegaafdheid en taalachterstand", aldus de gezinsvoogd. "Om die gezinnen goed te kunnen helpen, moeten wij er ook andere partijen bij halen, bijvoorbeeld schuldsaneerders en woningbouwverenigingen."
Deel deze pagina

»