Gül: Turkije blijft seculier

De beoogde president van Turkije, Abdullah Gül, vindt dat zijn land een seculiere staat moet blijven, waarin geloof en politiek van elkaar zijn gescheiden. 

Dat heeft de huidige minister van Buitenlandse Zaken gezegd, nadat hij eerder op de dag door de islamitisch georiënteerde AK-partij naar voren was geschoven als mogelijk opvolger van president Sezer. 

De kandidatuur werd bekendgemaakt door de politiek leider van de AK-partij, premier Erdogan. Gül zei dat "de president loyaal moet zijn aan seculiere principes. Als ik word gekozen, dan zal ik mij daaraan houden."

De kandidaat van de AK-partij wordt vrijwel zeker de nieuwe president van Turkije. Het parlement moet de president kiezen en daar heeft de partij van Erdogan en Gül met 353 van de 550 zetels de absolute meerderheid. 

Protest

Vrijwel alle Turken hielden er rekening mee dat premier Erdogan zelf kandidaat zou zijn voor het presidentschap. Tegen zijn mogelijke kandidatuur bestond echter veel weerstand in Turkije. 

Vorige week gingen nog honderdduizenden Turken in Ankara de straat op om tegen Erdogan te protesteren. 

Veel Turken vreesden dat de islamist Erdogan het seculiere karakter van het land zou uithollen als hij president zou worden. Gül geldt in het buitenland als wat minder islamitisch georiënteerd dan Erdogan. 

Maar volgens onze correspondent Jessica Lutz in Turkije klopt dat beeld niet. Gül en Erdogan hebben allebei een vrouw die een hoofddoek draagt. Veel Turken beschouwen dat als een teken aan de wand dat zij op de ontmanteling van het seculiere Turkije uit zijn. 

Topposities

Ook delen zij volgens Lutz vrijwel dezelfde politieke agenda. En die houdt onder meer in dat zij meer islamisten op hoge verantwoordelijke posities willen plaatsen. Daarbij moet gedacht worden aan topposities bij universiteiten, in de rechtspraak en het onderwijs. 

De laatste jaren werden dergelijke benoemingen steeds tegengehouden door president Sezer omdat die volgens hem het seculiere karakter van Turkije zouden kunnen ondermijnen. 

Sezer heeft zich al bezorgd uitgelaten over de kandidatuur van Erdogan. Waarnemers gaan er vanuit dat zijn zorgen niet zijn verminderd nu niet Erdogan maar Gül kandidaat is. 

Leger 

Ook de opperbevelhebber van het leger hield onlangs een kritische persconferentie over de AK-partij. Het Turkse leger moet waken over het secularisme in het land. De afgelopen decennia greep het leger telkens in als het vond dat de erfenis van de Vader aller Turken, Mustapha Kemal Atatürk, dreigde te worden verkwanseld. 

Het laatst gebeurde dat tien jaar geleden. Toen dwong het leger de toenmalige, democratisch gekozen, premier Necmettin Erbakan af te treden. Gül en Erdogan gelden als de politieke erfgenamen van Erbakan. 

Europese Unie

Politieke analisten wijzen er overigens ook op dat het niet alléén islam is wat de klok heeft geslagen onder Erdogan en Gül, die in 2002 nog even kortstondig premier was. 

Juist onder de AK-partij zijn veel liberale hervormingen doorgevoerd, mede onder druk van de Europese Unie waarmee Turkije inmiddels toetredingsonderhandelingen voert. Zij het dat die moeizaam verlopen.

Deel deze pagina

Nieuws

Video en Audio

Meer video en audio