Het Vaticaan is er uit: het voorgeborchte is niet langer nodig. De plek fungeerde eeuwenlang als vangnet voor reine, maar ongedoopte zielen, die door de erfzonde tot de hel zouden zijn gedoemd.
Nu heeft het Vaticaan na een jarenlang onderzoek bepaald dat er goede hoop is dat "ongedoopte baby's die overlijden, gered worden en deelgenoot worden van eeuwig geluk."
Het voorgeborchte heeft nooit officieel deel uitgemaakt van de katholieke geloofsleer, maar sinds de Middeleeuwen gold het als een antwoord op de vraag of de erfzonde, die elk mens door Adam en Eva kreeg, zo zwaar weegt dat God zelfs onschuldige baby's ervoor tot de hel zou veroordelen. Waarschijnlijk niet, concludeert de invloedrijke Internationale Theologen Commissie.
"Christus' verbondenheid met de mensen weegt zwaarder dan de verbondenheid van alle mensen met Adam (lees: de erfzonde)," concludeert de commissie. Het is een "ongepast beperkte kijk op verlossing" om te denken dat God baby's negeert omdat ze niet gedoopt zijn. "God wil ieder mens gered zien."
Weide
In zijn Goddelijke Komedie ziet Dante het voorgeborchte voor zich als een groene weide, met een groot kasteel, op de rand van de hel, bewoond door lethargische zielen die noch blij noch verdrietig zijn. Ze worden gekweld van een "onvervuld verlangen" omdat ze nooit bij God zullen zijn, maar blijven de martelingen van de hel gespaard.
Volgens Dante verblijven er niet alleen de zielen van ongedoopte baby's, maar ook die van hen die nooit Jezus hebben kunnen leren kennen: de hoofdfiguren uit het Oude Testament (zoals Mozes, David, Abraham) en de deugdzamen uit de oudheid (Caesar, Homerus, Socrates).
De literaire traditie van het voorgeborchte ten spijt, vonden veel katholieken dit gedeelte van het hiernamaals niet meer bij hun huidig geloof passen. "Men vindt het steeds moeilijker God als rechtvaardig en genadig te zien, als hij zuigelingen zonder persoonlijke zonde eeuwig geluk ontzegt," vatte de commissie samen.
Ratzinger
Toch was het voor de commissie (nog geleid door kardinaal Ratzinger voordat die paus Benedictus XVI werd), nog een precaire zaak om het voorgeborchte overbodig te verklaren, zonder het katholieke dogma dat de doop nodig is voor de zielenheil te ondergraven. Want als baby's toch wel naar de hemel gaan, waar is dan het sacrament van de doop nog voor nodig?
De commissie benadrukt dat het nog altijd noodzakelijk is om de erfzonde, als "teken van de zwakheid van de menselijke natuur" met de doop te verwijderen. Maar als een kind wegens overmacht niet gedoopt is, gaat de "reddende kracht van Christus boven de macht van de zonde."
Die verklaring wil er bij sommige conservatieve katholieken niet in. "De doop wordt zo een formaliteit, een feestje, in plaats van een noodzaak," zei een columnist in de LA Times, "Er is dan geen reden voor kinderdoop. Het zou de katholieke kerk gelijk stellen aan protestanten."
Overigens blijft het vagevuur, dat mensen soms met het voorgeborchte verwarren, gewoon deel uitmaken van de katholieke geloofsleer. Daar komen gedoopte zielen om gelouterd te worden voordat ze de hemel in mogen.
Deel deze pagina
»
»