Al decennialang heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken te weinig oog voor de mogelijke gebreken van stemmachines.
Deze conclusie trekt oud-minister Loek Hermans, die de besluitvorming rondom de stemmachines heeft onderzocht.
"Het onderwerp is in de periode 1965 tot 2006 niet op zijn waarde geschat", staat in het rapport 'Stemmachines, een verweesd dossier', dat staatsssecretaris Bijleveld van Binnenlandse Zaken heeft ontvangen.
In het najaar van 2006, vlak voor de Tweede Kamerverkiezingen, bleek de beveiliging van sommige stemmachines niet te deugen. Volgens de actiegroep 'Wij Vertrouwen Stemcomputers Niet' waren sommige stemmachines makkelijk te manipuleren, konden stemmen via radiosignalen afgeluisterd worden en kon de werking van de software van de machines niet gecontroleerd worden.
Een deel van de stemmachines werd afgekeurd. In 35 gemeenten moest weer met het rode potlood worden gestemd.
Traag
Het vorige kabinet liet onderzoeken hoe dit heeft kunnen gebeuren en Hermans komt met scherpe conclusies. Bij het ministerie van Binnenlandse Zaken kwamen wel allerlei adviezen en signalen binnen dat de bestaande regels over stemmachines niet deugde.
"Het kabinet is traag en niet-actiegericht omgegaan met de signalen," stelt Hermans. "Op de momenten dat er gehandeld kón worden, is dan niet gebeurd. Politieke en ambtelijke sturing ontbrak."
Volledig
Tientallen jaren vertrouwde het ministerie van Binnenlandse Zaken volledig op de informatie van de leveranciers van de computers, de Nedap en de SDU. Er was geen programma van eisen voor de apparatuur, blijkt uit het rapport.
In 2004 bleken stemmachines in Ierland niet te deugen, die ook werden geleverd door Nedap, maar in Nederland kwam niemand op het idee een onderzoek naar de eigen apparatuur te starten.
Maatregelen
Naar aanleiding van het onderzoek neemt het ministerie van Binnenlandse Zaken onmiddellijk maatregelen om de stemcomputers beter te beveiligen. Er onder ondermeer eisen gesteld aan het ontwerp, het gebruik en de beveiliging van stemmachines.
"Er gaan nu ook mensen naar kijken, die echt verstand van computers hebben", zegt staatssecretaris Bijleveld van Binnenlandse Zaken. "Het is tragisch maar waar, er is echt te weinig aandacht voor geweest."
Waardeloos
De actiegroep onderschrijft de conclusies in het rapport, maar vindt de aanbevelingen waardeloos. Volgens de groep, bestaande uit it-experts, zoekt de overheid de oplossing in de technische hoek, terwijl de club denkt dat juist daar het probleem schuilt.
De oplossing is volgens de groep heel simpel. Woordvoerder Rop Gonggijp: "In Amsterdam hebben we jarenlang gestemd met het rode potlood, en dat ging prima."
Deel deze pagina
»