De meeste werknemers zullen er voorlopig nog niets van merken, maar vanaf vandaag veranderen de bepalingen over de arbeidstijden. Van de twaalf standaardregels die er waren, blijven er maar vier over.
Door een vereenvoudiging van de Arbeidstijdenwet krijgen werknemer en werkgever meer mogelijkheden om naar eigen inzicht afspraken te maken over onder meer de lengte van diensten en het aantal en de duur van pauzes.
Voor de meeste werknemers zal bepalend zijn hoe werkgever en vakbonden de regels uitwerken in de cao. De afspraken in de lopende cao's blijven van kracht, maar in nieuwe cao's moeten de bepalingen voldoen aan de nieuwe wet.
Voor werknemers die niet onder een cao vallen, gaat de nieuwe wet onmiddellijk in.
Maximum
In de nieuwe regeling wordt de maximum werktijd per dienst twaalf uur. In de oude regeling is dat negen uur.
Vanaf nu mag een werknemer per week 60 uur aan de slag zijn (was 45 uur), maar het maximum mag niet elke week worden bereikt: over een periode van vier weken mag gemiddeld 55 uur per week worden gewerkt en per zestien weken gemiddeld 48 uur.
Iemand die langer dan 5,5 uur werkt, heeft recht op minimaal 30 minuten pauze, die eventueel kan worden gesplitst in twee keer een kwartier. Bij werktijden langer dan 10 uur kan de werknemer aanspraak maken op een pauze van 45 minuten, eventueel op te nemen in drie keer een kwartier.
Overwerk
Het begrip 'overwerk' is komen te vervallen. In de nieuwe wet zijn overuren dan ook hun bijzondere karakter (en daarmee verbonden extra beloning) kwijtgeraakt.
Verder komt er meer ruimte voor nachtarbeid, maar een nachtdienst mag niet langer duren dan 10 uur. Voor werknemers die regelmatig nachtdiensten draaien, mag de werkweek over een periode van 16 weken gemiddeld niet meer dan 40 uur bedragen. Na één of meer nachtdiensten geldt een langere rusttijd.
FNV Bondgenoten vindt de grenzen in de nieuwe wet veel te ruim. "Lange werkdagen zijn zeer belastend en komen de arbeidsproductiviteit niet ten goede." De vakbond zal in de onderhandelingen over nieuwe cao's dan ook uit de buurt willen blijven van de maximale werktijden per dag of per week.
Overzicht nieuwe werk- en rusttijdenregeling | ||
Norm | ||
Rusttijden | dagelijkse rust | 11 uur (aaneengesloten) (1x per week: 8 uur, indien noodzakelijk i.v.m. aard arbeid of bedrijfsomstandigheden) |
wekelijkse rust | 36 uur (aaneengesloten) óf 72 uur per 14 dagen (te splitsen in stukken van minimaal 32 uur) | |
Pauze | bij > 5,5 uur arbeid per dienst | 30 minuten (eventueel 2 x 15 minuten) |
bij > 10 uur arbeid per dienst | 45 minuten (eventueel 3 x 15 minuten) | |
bij > 5,5 uur arbeid per dienst | 15 minuten* | |
Zondagsrust | zondagsrust | geen arbeid op zondag, tenzij: - in overeenstemming met de aard van de arbeid én bedongen of noodzakelijk i.v.m. aard arbeid of bedrijfsomstandigheden - overeengekomen met OR of belanghebbende werknemers - individuele instemming |
Vrije zondagen | 13 (per 52 weken) | |
| elk ander aantal*: individuele instemming indien minder dan 13 vrije zondagen per jaar | ||
Arbeidstijd | per dienst | 12 uur |
per week | 60 uur | |
per week per 16 weken | gemiddeld 48 uur | |
per week per 4 weken | gemiddeld 55 uur* | |
Nachtarbeid | arbeidstijd per dienst | 10 uur |
| 12 uur, mits - min. 12 uur rust na dienst - max. 5x per 2 weken - max. 22x per 52 weken | ||
arbeidstijd per week | 40 uur (per 16 weken) | |
rusttijd na nachtdienst (na 02:00 uur) | 4 uur (1 x per week: 8 uur, indien noodzakelijk i.v.m. aard arbeid of bedrijfsomstandigheden) | |
rusttijd na = 3 nachtdiensten | 46 uur | |
max. lengte reeks | 7 | |
| 8* | ||
max. aantal | 36 nachtdiensten per 16 weken | |
| 140 nachtdiensten per 52 weken of 38 uur tussen 00:00 en 06:00 uur per 2 aaneengesloten weken | ||
Consignatie (piket- of oproepdienst) | consignatieverbod | - 14 consignatie-vrije dagen per 4 weken - 2 x 2 dagen per 4 weken noch consignatie, noch arbeid - geen consignatie 11 uur vóór en 14 uur ná een nachtdienst |
arbeidstijd per dag | 13 uur | |
arbeidstijd per week | - gemiddeld 40 uur (per 16 weken) of - gemiddeld 45 uur (per 16 weken), mits: 1. 8 uur onafgebroken rust vóór aanvang nieuwe dienst (i.g.v. laatste oproep tussen 00:00 en 06:00 uur) hetzij 2. gedurende 8 uur onafgebroken rust in de 18 uur volgend op 06:00 uur (als laatste oproep tussen 00:00 en 06:00 uur plaatsvond en direct gevolgd wordt door een nieuwe dienst) | |
»
»
»