Correspondent Nicole le Fever reist rond in het Koerdische deel van Irak. Dit is deel één van een serie.
Deel 2: Gifgasaanval tekent Halabja nog steeds Deel 3: Veiligheid boven alles in Koerdistan Deel 4: Koerden zuchten onder corruptie
Tijdens de laatste verkiezingen in de Koerdische regio werd de mensen bij het verlaten van het stembureau gevraagd wat ze wilden: deel uit maken van Irak of onafhankelijkheid. Het is vragen naar de bekende weg in Koerdistan. 99,9 procent van de mensen koos voor onafhankelijkheid.
Logisch, zegt Assos Hardi, hoofdredacteur van de onafhankelijke krant Awena (de Spiegel). "We zijn altijd als tweede- of derderangs burgers behandeld. We werden gasten genoemd in ons eigen land. Het is onmogelijk om je een deel te voelen van een geheel dat je bestaansrecht zo lang heeft ontkend."
Tachtig jaar bestaat het land en tachtig jaar hebben de Koerden tegen de onderdrukking en voor onafhankelijkheid gevochten. Meer dan 180.000 mensen kwamen om tijdens de beruchte Anfal-operatie in de jaren tachtig, de periode van extreme repressie en vervolging van de Koerden. Duizenden dorpen werden met de grond gelijk gemaakt.
Oproep
In 1991 gaven de Koerden gehoor aan de oproep van Bush senior. Die zei dat dit het moment was om de dictator Saddam Hussein te verjagen. Maar steun bleef uit en weer leden de Koerden zware verliezen. De Verenigde Staten stelde een safe haven in voor de Koerden. Sinds 1991 hebben de Koerden relatieve vrijheid binnen hun eigen regio.
De Amerikanen zijn populair in dit deel van Irak. De Amerikaanse invasie van Irak in 2003 werd hier met gejuich begroet. De dictator die zoveel doden op zijn geweten had, is verdreven door de VS.
Maar de Koerden hebben het, door de geschiedenis wijs geworden, wel afgeleerd vrienden te vertrouwen. Keer op keer werd hun onafhankelijkheid beloofd, maar steeds weer werden de beloftes gebroken.
"Nu zijn de Amerikanen onze vrienden", zegt Assos Hardi. "Maar morgen kan dat zomaar veranderen. Als de belangen van de VS elders komen te liggen, zullen ze niet aarzelen ons weer te verraden."
Complicaties
Onafhankelijkheid zit er ook dit keer niet in. De buurlanden zien een onafhankelijke Koerdische staat niet zitten. De regering in Bagdad niet en ook de internationale gemeenschap wil geen verdere complicaties in de regio. De Iraakse regering in Bagdad wil de enige rustige regio van het land niet kwijt.
De Koerden nemen actief deel aan het nieuwe Irak. De Koerdische strijdkrachten, de Peshmerga's, vochten vroeger tegen de onderdrukking door het regime van Saddam. Nu doen ze mee aan de veiligheidsoperatie in Bagdad. En de president van de republiek is een Koerd.
Drukmiddel
De Koerdische regering gebruikt de onafhankelijkheidswens van de bevolking als drukmiddel in de onderhandelingen met de centrale overheid in Bagdad.
"Kijk ons volk wil vrijheid. Als de vergaande autonomie wordt ingetrokken, zullen ze mogelijk aansturen op afscheiding", aldus Hardi.
De Koerdische autoriteiten willen hun vrijheid zwart op wit. Want mocht de situatie in Irak verbeteren, dan kan dat slecht uitpakken voor de Koerden. Een sterk regime in Bagdad wil dan wellicht ook de Koerdische regio besturen. Met als gevolg minder autonomie.
"De mensen dromen ervan maar de leiders weten dat onafhankelijkheid er nu niet inzit en dus werken ze samen met het regime in Bagdad. Als er geen geld meer komt van de centrale regering, kunnen we hier niet overleven", zegt Assos Hardi.
"We hebben een eigen taal, eigen geschiedenis, eigen cultuur. We hebben recht op onafhankelijkheid. Maar het recht hebben, wil nog niet zeggen dat je het krijgt."
Deel deze pagina
»
»
»