Door buitenlandredacteur Jeanet Schuurman
De belangstelling voor de poolgebieden is groter dan ooit. De ijsbeer heeft pas de status van bedreigde diersoort verkregen en over 40 jaar is de Noordpool ijsvrij.
Mede dankzij Al Gore's klimaatfilm "An Inconvenient Truth" weten ook veel niet-deskundigen dat de polen cruciaal zijn in de verwachte klimaatverandering op aarde.
Klimaatverandering is voor Nederland dan ook een belangrijke reden om mee te doen aan het International Polar Year, het IPY.
Wetenschappelijk onderzoek
Het Internationale Pooljaar duurt twee jaar, van 1 maart 2007 tot 1 maart 2009. Dat klinkt vreemd (een jaar dat twee jaar duurt), maar heeft te maken met het doel: wetenschappelijk onderzoek. Een wetenschapper heeft toch wel twee winter- en zomerseizoenen nodig om zijn bevindingen een beetje te kunnen vergelijken.
Zestig landen en 50.000 wetenschappers zijn bij het IPY betrokken. Ze gaan aan de gang met grote onderzoeksprojecten in de poolgebieden, zowel op de Noordpool en omstreken, als op Antarctica.
Het belangrijkste doel van het IPY is een betere internationale coördinatie van het poolonderzoek. In ons land wordt voor het IPY-onderzoek 7 miljoen euro extra uitgetrokken, dat verdeeld wordt over 17 projecten. Voor Nederland is klimaatverandering dus een belangrijke reden om mee te doen aan het IPY, maar er zijn ook andere overwegingen.
Fossiele brandstoffen
Want nu het ijs op de Noordpool smelt, komen er grote olie- en gasvoorraden in zicht; een kwart van de wereldvoorraad aan fossiele brandstoffen wordt bereikbaar. En daar wil Nederland natuurlijk wel bij zijn. Ons land staat internationaal trouwens nu al hoog aangeschreven in het poolonderzoek.
Bekend is bijvoorbeeld het onderzoek naar de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen op Spitsbergen door prof. Dr. Lourens Hacquebord (Universiteit van Groningen/Arctisch Centrum) en het gletsjeronderzoek van prof. Dr. Hans Oerlemans (Universiteit van Utrecht).
Oerlemans wil bijvoorbeeld op gletsjers GPS-apparatuur plaatsen, die een jaar lang de ijsstroming registreert. Zijn onderzoeksteam wil weten hoe de bewegingssnelheid van een gletsjer samenhangt met de hoeveelheid smeltwater. Uiteindelijke hopen ze door het onderzoek de zeespiegelstijging beter te kunnen begrijpen en voorspellen.
Vogels en gezondheid
Maar er staan dus ook onderzoeken op het programma die niet met klimaat te maken hebben, zoals het onderzoek naar "vogels en gezondheid" van dr. Maarten Loonen van het Arctisch Centrum. Dat onderzoek gebeurt mede vanwege de vogelgriep.
En zo zijn er tientallen onderzoeken naar dieren, mensen, grondstoffen en klimaat in de Arctische gebieden.
Hele hordes onderzoekers vertrekken de komende maanden naar de onherbergzame poolgebieden en sommigen houden weblogs bij. Die zijn ondermeer te lezen op de wetenschapssite van de VPRO.
In Nederland wordt het IPY ondersteund door de NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek) en de KNAW( Koninklijke Nederlandse Akademie Van Wetenschappen).
Deel deze pagina
»
»
»