Het aantal meldingen van gerechtelijke dwalingen lijkt mee te vallen. Dat zegt hoogleraar Buruma, de voorzitter van de Commissie evaluatie afgesloten strafzaken (CEAS).
Het afgelopen jaar zijn 26 zaken bij de commissie aangebracht. In drie zaken wordt nader onderzoek gedaan of er fouten zijn gemaakt door politie en justitie.
Eén van die zaken is die van de Haagse verpleegkundige Lucia de B. Zij is veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor de moord op zeven patiënten en drie pogingen daartoe.
In de andere twee zaken draait het om de veroordelingen van Hennie K., die tot acht jaar cel en tbs werd veroordeeld in een zedenzaak in Enschede, en Ina Post, die zes jaar cel uitzat voor de moord op een bejaarde vrouw die zij verzorgde.
Parkmoord
De CEAS werd opgericht na de Schiedammer parkmoord. In die zaak werd de verkeerde persoon tot bij de hoogste instantie veroordeeld door een opeenstapeling van fouten van politie, justitie en de rechterlijke macht.
De indruk onstond toen dat er veel gerechtelijke dwalingen aan het licht zouden komen. Volgens Buruma valt dat dus wel mee. "Het aantal zaken dat vragen oproept staat niet in verhouding tot de maatschappelijke onrust over mogelijk onterechte veroordelingen", zo valt te lezen in het jaarverslag van de commissie.
De CEAS beschikt over een vaste toegangscommissie, die aangemelde zaken beroordeelt op geschiktheid voor nader onderzoek. De toegangscommissie adviseert het college van procureurs-generaal, die uiteindelijk beslist of een zaak nader moet worden onderzocht.
Als dat het geval is, dan wijst het college drie deskundige leden van de CEAS aan om zo'n zaak opnieuw tegen het licht te houden. Hun bevindingen kunnen leiden tot een herzieningsverzoek bij de Hoge Raad.
Systeem
Volgens hoogleraar rechtspsychologie Crombach kan nu niet de conclusie worden getrokken dat er weinig gerechtelijke dwalingen in Nederland zijn. Hij stelt dat het systeem niet werkt, omdat de commissie alleen mag onderzoeken of er fouten zijn gemaakt bij het Openbaar Ministerie en bij de politie én niet bij de rechterlijke macht.
"Dat betekent dat de commissie geen oplossing is voor problemen van de met zekere regelmaat voorkomende gerechtelijke dwalingen in complexe en belangrijke strafzaken", aldus Crombach.
Een ander probleem is dat lang niet alle vermoedens van dwalingen bij de commissie worden gemeld. Alleen medewerkers van het OM en de politie en wetenschappers die een studie over een zaak hebben geschreven mogen 'klikken'.
De toestroom is daardoor nogal mager geweest. De meeste zaken zijn ingebracht door wetenschappers; vanuit de politie zou slechts één anonieme melding zijn gedaan, vanuit het OM niet één.
Deel deze pagina
»
»
»