Partners en poppetjes

Parlementair verslaggever Ruud Slotboom houdt alles wat er in 'Het Haagse' gebeurt goed in de gaten. 

Partners en poppetjes 

Den Haag, 19 februari - De formatie nadert zijn einde. De afgelopen week stond in het teken van 'de poppetjes'. Geen idee wie die formulering heeft bedacht, maar het is wel een typisch Nederlands woord. Er zit iets in van: allemaal leuk en aardig die nieuwe ministers en staatssecretarissen, maar ze moeten wel gewoon blijven doen. 

Het meest verrassende poppetje – we weten het zo langzamerhand wel – is Ronald Plasterk. In de Volkskrant nam hij zaterdag afscheid van zijn columnistenbestaan: "Alles wat een column leuk maakt, tegendraadsheid, gezag aantasten, onverwachte opvattingen, paradoxje links, pesterijtje rechts, dat kan nu even niet". 

Op het partijcongres in Zwolle zat hij op de voorste rij, naast al die andere nieuwe PvdA-coryfeeën. Ella Vogelaar, Jacqueline Cramer, Bert Koenders, Jet Bussemaker, een onbekende vrouw, Frans Timmermans… Hè, een onbekende vrouw? Heb ik iemand gemist in het rijtje nieuwe bewindslieden van de PvdA? Eentje die ik niet herken? 

Maar een voorlichter brengt uitkomst. Het blijkt mevrouw Plasterk te zijn, op de eerste rij aandachtig luisterend en glimlachend als haar man zich met een grap voorstelt aan de opgewonden partijgenoten. Je ziet het voor je: de verwonderde wetenschapper, nog steeds verbaasd dat hij minister wordt, die van tevoren tegen zijn vrouw zegt: "Blijf je een beetje bij me in de buurt. Ik ken al die mensen ook niet." En dat doet ze.

De partners van de poppetjes: in Nederland zie je politici ermee worstelen. In tegenstelling tot mevrouw Plasterk zijn ze – een enkele keer daargelaten – niet echt aanwezig: ze zijn er wel, maar eigenlijk ook weer niet. Wim en Rita, Jan Peter en Bianca, Wouter en …. tsja, Wouter en wie? 

Ze is er wel, op de partijcongressen, maar je ziet haar nauwelijks. Ze staat meestal bij een groepje bekenden van de PvdA-leider, gekleed in spijkerbroek en trui. Niks geen Angelsaksische taferelen in Nederland: geen Hillary's, Laura's, Cherie's en al helemaal geen Denis Thatcher. De partners zijn hier nog gewoner dan de poppetjes zelf. 

Intussen zijn er in de Tweede Kamer nog maar weinig poppetjes over. Het nieuwe kabinet laat de fracties verweesd achter. Alle boegbeelden zitten in de regering. Rouvoet en Huizinga, Bos en Dijksma, Verhagen en Verburg: de mannen en vrouwen die de afgelopen jaren aan de touwtjes trokken, doen dat voortaan in het kabinet. En de nieuwe fractieleiders roepen intussen om het hardst dat ze niet de slippen gaan dragen van hun ministers. Tsja… 

Poppetjes, partners en verweesde kamerleden: ze moeten nog even wennen aan het nieuwe kabinet. Gelukkig kan het woord ´poppetje´ weer in een diepe la.... 

Van Koetshuis naar Koetshuis

Den Haag, 8 februari - Het blijft een merkwaardige gewaarwording: op het moment dat de drie leiders het nieuwe regeerakkoord in het Catshuis presenteren, weten we bijna alles al. Binnen een paar dagen lag het gehele regeerakkoord op straat, voor een deel zelfs letterlijk weggeplukt van een kopieerapparaat. Dus ga je van de weeromstuit tijdens de presentatie letten op het uiterlijk en de uitstraling. 

De man aan de linkerkant, de enige zonder bril en stropdas, lijkt af en toe dwars door het dak van het Koetshuis naar de hemel te staren, iets wat je juist bij hem niet zou verwachten. De man aan de rechterkant praat bevlogen tegen de journalisten alsof hij over hun hoofden met de burgers spreekt, wat hij in feite ook doet. De vonk sloeg over in dat andere Koetshuis, in Beetsterzwaag, hoor je hem zeggen. En de man in het midden straalt vooral trots, vertrouwen en…ervaring uit.

En dan dringt het tot me door. Voor het eerst staat Jan Peter Balkenende hier als de man met de meeste ervaring. In zijn vierde kabinet is het vooral Balkenende die weet hoe het werkt. De nieuwkomers Bos en Rouvoet moeten zich als minister eerst maar eens bewijzen. Geen Gerrit Zalm dit keer, die in discussies over financiën lastig te bestrijden was. Geen Kamp, Hoogervorst, Brinkhorst, die evenveel of meer politieke ervaring hadden. Dit keer heeft hij een voorsprong.

Maar er was nog iets anders op zijn gezicht te lezen: opluchting. Eindelijk verlost van Verdonk, geen Pechtold meer, geen De Graaf, Van Aartsen, Dittrich, Van der Laan, Herben, Bomhoff, Heinsbroek. Nee, het is wel even mooi geweest met al die straatgevechten aan de rechterkant. Liever verder met Bos, wiens PvdA ook na het verlies bij de verkiezingen een en al rust uitstraalt, en met Rouvoet, wiens ChristenUnie qua stabiliteit in de verste verte niet lijkt op het zwalkende D66.

Misschien dat het woordje 'samen' nog het meest op elkaar slaat. Ze hebben elkaar gevonden en houden elkaar stevig vast. Het wordt tijd voor rust in de politiek, stralen ze uit. Fortuyn, Van Gogh, het Europese referendum, de ene na de andere ministerscrisis... Rust en zekerheid, dat heeft het land nodig en dat hebben ze zelf nodig. En om te voorkomen dat we denken dat het wat al te rustig wordt, volgt onmiddellijk het woordje 'dynamiek'. Geen Jan Salie-kabinet! Rustig voorwaarts, met een vleugje VOC-mentaliteit…toch!

Samen: met de zoekmachine is het simpel uit te rekenen: het staat meer dan 140 keer in het regeerakkoord, apart of in combinatie met een ander woord: Samen werken, samen leven, samenleving, samenwerking, samenhang, samenspraak, samenhangend. En misschien wel de meest fascinerende zin: 'Samen leven begint met samen spelen'. 

Dus vanochtend gelijk maar even de daad bij het woord gevoegd. Geïnspireerd door de nieuwe leiders van het land heb ik m'n zoontje stevig tot de orde geroepen: "Deze week geen tv na schooltijd, niks geen computer, hup naar buiten, spelen jongen, dat is goed voor de samenleving". En tot mijn verbazing had mijn aanpak onmiddellijk effect: "Ja, papa". Dankzij mijn strenge toon of dankzij de voorspelde sneeuw?