Gravure van Vingboons. De locatie is niet bekend. Denkt u te weten, welke nederzetting hier is afgebeeld,
Mail ons!
Door Jeroen Wielaert
Het was een onbekende exotische wereld, ver weg van Nederland. Aan verre oceanen, in Oost en West lagen betoverende havensteden: de bestemming van grote zeilschepen in het tijdperk dat Nederland uitgroeide tot een wereldhandelsnatie.
Kapiteins en ander scheepsvolk maakten aantekeningen en schetsen van de plaatsen die ze aandeden. De Amsterdamse cartograaf Johannes Vingboons aquarelleerde er gezichten vanaf zee van die vanaf vandaag te zien zijn in de Kunsthal in Rotterdam onder de sprekende titel 'Land in Zicht.'
Onderdeel van de tentoonstelling zijn een aantal vergelijkende foto's van de situatie van nu, gehangen naast de prenten van Vingboons. Deze serie geeft direct weer hoe wereldwijd de Nederlandse handelsvaart reikte.
Het is ook mooi om de overeenkomsten en de verschillen te zien tussen de steden van toen en nu. Ook mooi voor hen die ze hebben leren kennen als modern reiziger.
Havana
Zo is er een zicht op het huidige en het oude Havana, Atjeh, Colombo (Sri Lanka), Elmina (Ghana), Canton (het huidige Guangzhou), Acapulco, Kaapstad, Malaka, Osaka én Nieuw Amsterdam (beter bekend als New York).
De laatste twee zijn op een andere manier heel treffend voor het verloop van de tijd. Het Casteel van Osaka dat Vingboons in de zeventiende eeuw tekende is anno nu nog geheel intact, zij het sterk begroeid met struiken en bomen.
Van de huisjes aan de Hudson in Nieuw Amsterdam is helemaal niets meer te zien, ze hebben plaatsgemaakt voor de karakteristieke hoogbouw aan de kop van Manhattan. Het oorspronkelijk stratenplan is er nog wél en dat is ook te zien op de kaarten die Vingboom tekende.
Dat is nog wél na te wandelen: Broadway en Wallstreet de toenmalige hoofdverkeersaders op, zoals Vingboons kaart heet: afbeeldinge van de Stadt Amsterdam in Nieuw Neederlandt.
Onder de indruk
De expositie is een initiatief van het Nationaal Archief dat eens uit zijn eigen studiezalen wilde wegreizen. Kunsthal-directeur Wim Pijbes was onder de indruk van alle oude documenten, maar werd toch het sterkst getroffen door de beelden van Vingboons.
Het is Discovery Channel ver voor de uitvinding van televisie, heel fraai in beeld gebracht door de cartograaf die zelf nooit verder kwam dan zijn woon-en werkstad Amsterdam.
Deel deze pagina
»
»