Door correspondent Gert-Jan Dennekamp
De Duitse bondskanselier Angela Merkel wil dat er in het voorjaar van 2009 een tekst op tafel ligt waar alle landen mee instemmen. Een "mislukking zou een historisch verzuim zijn", zei ze woensdag in het Europees Parlement over de kwestie rond de Europese grondwet.
Zonder nieuw verdrag en nieuwe regels zou Europa niet verder kunnen uitbreiden en blijven volgens Merkel de landen op de Balkan in de kou staan.
Duitsland is sinds 1 januari voorzitter van de Europese Unie en behoort tot de achttien landen die met de Grondwet hebben ingestemd.
Rondje
Merkel wil dat de komende zes maanden duidelijk wordt hoe het verder gaat. Dat betekent dat ze een rondje zal maken langs haar collega's en van hen wil horen wat er nu precies mis is met de tekst die op tafel ligt. Dan zal ze ook langs Balkenende lopen.
"Weggooien en opnieuw beginnen" is niet het antwoord dat Merkel wil horen, want helemaal opnieuw beginnen kost tijd en die is er niet in het schema van de bondskanselier.
Merkel wil dat de onderhandelingen geen volledig nieuwe tekst opleveren, want dat zou betekenen dat 18 landen de hele goedkeuringsprocedure opnieuw moeten doorlopen.
Fileren
De voorstanders hebben daarom een voorkeur voor het fileermes, waarmee de zere plekken uit de huidige tekst wordt gesneden. Zo zou bijvoorbeeld het tweede deel, over de rechten van de burger, helemaal weggesneden kunnen worden.
Dat maakt de grondwet een stuk dunner en bovendien is die tekst al in andere verklaringen opgenomen en zou dus al juridische kracht hebben.
Daarnaast opperen Duitse diplomaten dat er wat geschaafd kan worden aan de bestaande tekst. Een andere naam zou al helpen menen zij: grondwet wordt dan weer gewoon verdrag. En wat overige franje, zoals het volkslied, kan ook worden geschrapt.
Als laatste redmiddel zou, volgens sommigen, dan ook nog het derde deel van de grondwet kunnen worden opgeofferd. Daarin staat over welke onderwerpen met een gewone meerderheid kan worden besloten en voor welke onderwerpen het veto blijft bestaan.
Superdun
Dan houd je een superdunne grondwet over waarin in ieder geval de institutionele hervormingen worden vastgelegd. Die veranderingen vormen volgens velen het hart van de tekst en zijn nodig om de uitbreiding mogelijk te maken.
"We hebben dringend institutionele hervormingen nodig," zei de Duitse minister van Financien Steinbrueck, "maar we kunnen Frankrijk en Nederland niet opnieuw hetzelfde voorleggen. Dan zeggen ze daar: 'Die zijn gek geworden'."
De vraag die de fileer-aanpak oproept is of het resultaat ervan nog op de grondwet lijkt. Is een dun verdrag een nieuw verdrag en moet een dun verdrag aan de burger worden voorgelegd? Een nieuw kabinet moet daar een antwoord op geven.
Deel deze pagina
»
»