Door correspondent Andrea Vreede in Rome
In Italië overlijden per jaar 4500 tot 7000 mensen als gevolg van een infectie die ze in een ziekenhuis hebben opgelopen. Althans, volgens een artikel uit 2005 uit een gerenommeerd medisch tijdschrift. Wie de filmpjes en foto's ziet van journalist Fabrizio Gatti gelooft dat meteen.
Gatti deed een maand lang net alsof hij schoonmaker was en legde stiekem de wantoestanden vast in Italië grootste ziekenhuis, de Policlinico Umberto Primo in Rome. Hij publiceerde zijn bevindingen in een vernietigend artikel in het weekblad l'Espresso.
Zwerfkatten
Vooral het beeldmateriaal spreekt boekdelen: dienstgangen vol lekkende pijpen, vuil, hondenpoep en sigarettenpeuken waar het personeel rustig patiënten doorheen vervoert. Laboratoria en patiëntenarchieven waar iedereen in en uit kan lopen.
Dat het allemaal waar is, kan ik persoonlijk beamen. Op zoek naar het goed verstopte kantoor van de administratie waar ik mijn eigen bijdrage voor specialistisch onderzoek moest betalen, kwam ik in een gang van de Policlinico een groepje zwerfkatten tegen.
Ze smulden tevreden van een bordje ziekenhuiseten dat liefdevol was neergezet temidden van vieze koffiebekertjes en open vuilniszakken. Een brancard met een patiënt op weg naar een operatie reed langs. De normaalste zaak van de wereld.
Storm in glas water
Gatti's aanklacht leverde een storm van protest op. De minister van volksgezondheid stuurt meteen inspecteurs en belooft een groot onderzoek naar de hygiënische toestanden in alle Italiaanse ziekenhuizen. De voorzitter van het gewest Lazio, die financieel verantwoordelijk is voor de gezondheidszorg, schreeuwt moord en brand en zegt bereid te zijn de Policlinico te laten sluiten.
Maar waar moeten de 80.000 Romeinse patiënten die ieder jaar in dit ziekenhuis behandeld worden dan naar toe? Naar andere openbare ziekenhuizen van Rome? Daar is de situatie weinig beter en dat weet iedereen.
De Policlinico zal dus open blijven. De inspecteurs zullen hun rapporten schrijven. De minister zal een ambitieus plan opstellen om de gezondheidszorg te verbeteren en wegens geldgebrek zal daar weinig of niets van komen.
Over een tijdje zal de storm weer zijn overgewaaid en is alles weer als vroeger. Want zo gaan de dingen in een land waar de overheid geen geld heeft voor onderhoud of investeringen. Waar veel benoemingen in ziekenhuizen een politieke achtergrond hebben en waar dus nauwelijks koppen rollen.
Rijke en arme zorg
Al zo'n zeven jaar geleden stelde een televisieprogramma de wantoestanden in de Policlinico aan de kaak. Ook toen laaide de verontwaardiging hoog op en gebeurde er uiteindelijk niets. Alle Italianen weten dat er binnen hun gezondheidszorg veel misstanden zijn.
Ze hebben er zelfs een woord voor uitgevonden: malasanità (letterlijk: slechte zorg). Wie veel geld heeft laat zich behandelen in privé-klinieken, waar dezelfde specialisten uit de openbare gezondheidszorg tegen huizenhoge tarieven vrolijk mogen bijverdienen.
Of je gaat naar het buitenland, zoals Silvio Berlusconi die onlangs in de VS een pacemaker liet aanbrengen. De gewone Italiaan draagt zijn lot gelaten en probeert één van de vele goede artsen te vinden die in de openbare gezondheidszorg werken. Want die zijn er gelukkig ook.
De reportage van Fabrizio Gatti is op de website van L'espresso te vinden, zie link in rechterbalk

»