Madrid, Ground Zero

Door Rop Zoutberg

Nu het stof van de aanslag op het Madrileense vliegveld neerdwarrelt lijkt iedereen verbaasd. Op de bommenleggers na snapt niemand in Spanje waarom een ETA-commando in de parkeergarage van de nieuwe Terminal 4 een zware bom achterliet. Zó zwaar dat de parkeertoren instortte en vermoedelijk twee automobilisten onder het verwrongen staal en beton achterbleven.

Experts van de politie geloven dat de bom in het gestolen bestelbusje minstens vijfhonderd, wellicht achthonderd kilo was. 

Klopt die veronderstelling dan ontplofte zaterdag het allerzwaarste explosief dat de ETA ooit achterliet. Áls het tenminste de Baskische terreurgroep was die het busje in de parkeertoren neerzette. In het hart van de toren, zodat de schade zo groot mogelijk zou zijn.

Codewoorden

Een man die zei namens de ETA te spreken waarschuwde zaterdagmorgen voor de ontploffing. Maar officieel is de verantwoordelijkheid voor de terreurdaad nog niet opgeëist.

Ongebruikelijk voor de afscheidingsgroep is wel dat de ze aanslag pleegde zónder eerst de nog lopende wapenstilstand te verbreken. 

Ook gebuikte de anonieme beller niet de codewoorden die de ETA altijd noemt om aan te geven dat het ernst is.

Anderzijds volgde geen haastige ontkenning over de betrokkenheid van de Baskische groep, zoals destijds na de enorme aanslag op de treinen in Madrid.

Rubalcaba

Wat overbleef was dus een al dan niet gespeelde verontwaardiging van de minister van Binnenlandse Zaken Rubalcaba. Niemand op zijn ministerie hield rekening met een grote terreurdaad van de ETA. Ook premier Zapatero zelf leek het niet te geloven. In een poging het Baskische vredesproces te redden "bevroor" Zapatero aanvankelijk de onderhandelingen.

Maar na hevige kritiek haalde de regering bakzeil. "De ETA heeft de onderhandelingen verbroken, kapot gemaakt en afgebroken", aldus Rubalcaba gisteren.

Hij zei het vooral duidelijk om iets weg te blazen van de orkaan die inmiddels om de hoofden van inlichtingendiensten woedt. Hadden zij de aanslag niet kunnen voorzien? En ten aanzien van de premier zelf: was Zapatero afgelopen maanden te naïef bij zijn toenadering tot de ETA?

Aan de andere kant van het politieke spectrum zie je eveneens verwondering. De aan de ETA gelieerde politieke groep Batasuna sprak zelfs zijn solidariteit uit met de slachtoffers van de bom in de parkeertoren.

"Ik geloof dat niemand een aanslag zoals in Madrid verwachtte", aldus een woordvoerder van Batasuna. Uiteraard volgde daarna de gebruikelijke retoriek, die de Spaanse overheid verantwoordelijk stelt voor alle rampspoed in Baskenland.

Staatsgreepje

Maar zelfs binnen de ETA lijkt het te rommelen. Binnen de terreurgroep vond afgelopen jaar een staatsgreepje plaats, uit onvrede over de onderhandelingen met de regering. 

Wie er op dit moment de scepter zwaait weet niemand, melden Spaanse media vandaag. Het geeft ruimte aan de theorie dat wellicht een ongecontroleerde groep binnen de ETA de bombus in Madrid achterliet.

De ingestorte parkeertoren van Terminal 4 oogt als een soort Twin-Towers-in-miniatuur. Vijf lagen vielen als een sandwich op elkaar en verpulverden wat er tussen zat. 

Nog altijd zoeken reddingswerkers naar een Ecuadoriaan, die op het fatale moment in z'n auto op familieleden wachtte. Een andere Ecuadoriaan is na dagen vermist te zijn geweest wel gevonden.