De NAVO kan in 2008 beginnen met de gefaseerde overdracht van het commando van de ISAF-missie in Afghanistan aan Afghaanse veiligheidstroepen. Die verwachting sprak NAVO-secretaris-generaal Jaap de Hoop Scheffer uit voorafgaand aan de NAVO-top in Riga. Maar op dit moment moeten er volgens hem juist meer NAVO-troepen naar het land om de missie tot een succes te maken.
De NAVO-lidstaten samen een 32.800 man sterke troepenmacht in Afghanistan. Nederland heeft ruim 1600 militairen in de provincie Uruzgan gestationeerd. In het zuiden van Afghanistan hebben de troepen op dit moment hun handen vol aan de verslechterde veiligheidssituatie.
Maandag kwamen twee Canadese militairen om bij een aanslag. Een dag eerder werden bij een zelfmoordaanslag 15 Afghanen in een restaurant gedood.
De Hoop Scheffer verwacht dat de missie de veiligheidssituatie het komende jaar voldoende onder controle zal krijgen. "Ik hoop dat we in 2008 genoeg vooruitgang hebben geboekt. Effectieve en betrouwbare Afghaanse veiligheidstroepen kunnen dan geleidelijk het commando overnemen."
Meer troepen nodig
Hij roept de NAVO-landen tegelijkertijd op meer troepen beschikbaar te stellen om van de missie een succes te maken. Ook president Bush riep daartoe op tijdens een persconferentie voorafgaand aan de top in Letland. Volgens Bush moeten NAVO-leden ook moeilijke taken accepteren, verwijzend naar de weigering van sommige landen om troepen naar crisisgebieden in Afghanistan te sturen.
Frankrijk is een van de lidstaten die bereid is een grotere rol op zich te nemen. Evenals Italië is Frankrijk bereid zijn troepen ook sporadisch buiten Kabul in te zetten. Duitsland heeft troepen in het relatief veilige noorden, maar die kunnen in noodgevallen ook elders worden ingezet, heeft bondskanselier Merkel laten weten. Duitsland staat echter wel op het standpunt dat de sleutel voor succes in Afghanistan ligt bij wederopbouw, niet bij het neerslaan van de opstand in het zuiden.
Sovjetunie
Tijdens de top zal niet alleen over Afghanistan worden gepraat. Er zal ook worden gesproken over de toekomstige rol van de NAVO, die sinds het uiteenvallen van de Sovjetunie met zijn identiteit worstelt. De top in Riga is de eerste vergadering van de NAVO op het grondgebied van de voormalige Sovjetunie. De nieuwe rol is het werken aan vrede op brandhaarden in de wereld. De 26 presidenten en premiers zullen in Riga spreken over de invulling van die taak.
De lidstaten hopen ook de onderlinge banden nauwer aan te halen. Het vertrouwen tussen de lidstaten heeft de afgelopen jaren een stevige deuk opgelopen door de verdeeldheid over de inval in Irak. President Bush zei tijdens de top nog eens dat de VS zijn troepen niet uit Irak zal terughalen "voordat de missie is volbracht".
De NAVO wil ook de nauwere relaties met het verre oosten, door partnerschappen aan te gaan met landen als Zuid-Korea, Australië en Japan. Volgens de Tsjechische minister van Buitenlandse Zaken Alexander Vondra moet ook Israël niet worden uitgesloten. "Islamitisch terrorisme en de verspreiding van kernwapens zijn de belangrijkste bedreigingen van de vrije wereld vandaag de dag. Geen van die twee is makkelijk te bestrijden."
Verjaardag Chirac
Verder komt de uitbreiding van de alliantie aan bod. Kroatië, Macedonië en Albanië staan op de wachtlijst voor het NAVO-lidmaatschap, maar er is geen datum vastgesteld voor de toetreding. Ook Georgië wil NAVO-lid worden, tegen de zin van buurland Rusland. President Bush sprak tijdens de top zijn steun uit voor het Georgische lidmaatschap.
Rusland is zelf niet bij de top aanwezig, maar president Putin is wel van plan woensdag, na de top, naar Riga te komen om de 74ste verjaardag van de Franse president Chirac te vieren. Het zou het eerste bezoek van de Russische leider aan Letland zijn sinds de onafhankelijkheid van de Baltische staat in 1991.
»
»
»