De Israëlische premier Olmert heeft, een dag na het ingaan van het staakt-het-vuren in de Gazastrook een aantal handreikingen aan de Palestijnen gedaan. Hij zegde onder meer toe "veel" Palestijnse gevangenen vrij te laten als de ontvoerde Israëlische soldaat Gilad Shalit vrijkomt.
De vraag is of het staakt-het-vuren, dat gisteren voor vrijwel iedereen als een verrassing kwam, stand zal houden. Vandaag werden twee raketten vanuit de Gazastrook afgevuurd op de Israëlische grensplaats Sderot. Eerder vandaag vielen op de Westelijke Jordaanoever twee doden door Israëlisch geweervuur, een Palestijnse militant en een vrouw die hem te hulp schoot.
Terugtrekking
In de speech bij de jaarlijkse herdenking van de eerste premier van Israël, David Ben-Gurion, deed Olmert meer toezeggingen. Als het bestand standhoudt, kunnen de Palestijnen economische en humanitaire hulp krijgen en zullen de grenscontroles tussen Israël en de bezette gebieden minder streng worden.
Ook zal het leger, dat al is vertrokken uit de Gazastrook, zich deels terugtrekken uit de Westelijke Jordaanoever. "We zullen dan akkoord gaan met het vertrek uit grote gebieden en nederzettingen ontmantelen die we hebben opgericht", zei de premier.
Leefbare staat
Uiteindelijk moet er een leefbare staat voor de Palestijnen komen, besloot Olmert. Het is voor het eerst dat een Israëlische premier bereid is ook gevangenen vrij te laten die betrokken waren bij aanslagen en door de Israëli's als "zware criminelen" worden beschouwd. Olmert wil de voorstellen met de Palestijnse president Abbas bespreken.
Het is ook voor het eerst dat Olmert zich positief uitlaat over voorstellen die afkomstig zijn uit het Saudisch vredesinitiatief uit 2002. Dat voorstel komt neer op de Israëlische terugtrekking uit de in 1967 bezette gebieden, in ruil voor erkenning van Israël door de Arabische wereld.
De toezeggingen komen op een belangrijk moment, nu er voor het eerst in maanden weer een bestand van kracht is. Dit jaar verslechterden de verhoudingen tussen het Palestijnse gezag en Israël in hoog tempo na de verkiezing van de Hamas-regering in de Palestijnse gebieden. De ontvoering van Shalit was reden om de vorig jaar verlaten Gazastrook opnieuw binnen te vallen.
Drie burgeroorlogen
Velen zijn voorzichtig met te veel optimisme over het bestand. De Jordaanse koning Abdullah waarschuwde op een Amerikaanse tv-zender voor het gevaar van escalerend geweld in het Midden-Oosten.
Als de internationale gemeenschap niet ingrijpt, kunnen er drie burgeroorlogen uitbreken in de Arabische regio, waarschuwt Abdullah. Dat gevaar dreigt in Libanon, waar pro- en anti-Syrische bevolkingsgroepen tegenover elkaar staan. In Irak neemt het geweld tussen militante Soennieten en Sjiieten intussen steeds ernstiger vormen aan. Het derde kruitvat is Israël en de Palestijnse gebieden, waar de dreiging van raketaanvallen en beschietingen nooit ver weg is.
Deel deze pagina
»
»
»