De Europese Commissie heeft Turkije gewaarschuwd haast te maken met hervormingen voor het lidmaatschap van de Europese Unie. In een rapport stelt Brussel dat Turkije veel te weinig voortgang boekt.
Zo hebben de militairen nog te veel invloed en is de vrijheid van meningsuiting niet gegarandeerd. Ook worden vrouwen in veel gebieden nog achtergesteld.
Het belangrijkste politieke probleem is de Turkse handelsblokkade van EU-lid Cyprus. Het land heeft nog een maand de tijd om die blokkade op te heffen.
Europa wil dat Turkije Cyprus erkent. Als eerste stap zouden de Turkse havens en luchthavens moeten worden opengesteld voor boten en vliegtuigen uit Cyprus. Maar dat is nog steeds niet gebeurd.
Turkije wil dat eerst het economisch isolement van de Turkse Cyprioten in het noorden van het eiland word opgeheven.
In december besluiten de EU-regeringsleiders over de procedure die moet leiden naar het Turkse EU-lidmaatschap na 2010. De kwestie Cyprus leidt mogelijk tot ernstige vertraging voor de Turken.
Straffen
Ook al is het rapport kritisch over de vorderingen van Turkije, het dagelijks bestuur van Europa schrikt er voor terug om Turkije nu al te straffen.
Het rapport constateert dat het tempo van de hervormingen "vertraagd is in het afgelopen jaar en dat belangrijke extra inspanningen nodig zijn. Aan de meeste korte-termijn-prioriteiten moet nog worden voldaan."
De Commissie dringt aan op het schrappen van een omstreden wetsartikel dat het beledigen van de Turkse identiteit strafbaar stelt. Dat artikel is gebruikt om journalisten, parlementariërs en schrijvers te vervolgen. Premier Erdogan heeft dit weekend aangegeven dat hij op dit punt bereid is tot concessies.
Verdeeld
Ondanks de forse kritiek wil de sterk verdeelde Commissie de onderhandelingen nu nog niet stilleggen, signaleert NOS-correspondent Gert-Jan Dennekamp.
Sommige commissarissen willen de onderhandelingen opschorten. Anderen willen wel doorpraten, maar alleen over lichte en dus vooral onbelangrijke onderwerpen. Weer anderen pleiten voor uitstel in de hoop dat Turkije in de komende weken bereid is tot concessies.
De Commissie zal vermoedelijk die laatste lijn volgen. Vooral ook omdat in december de staats- en regeringsleiders bijeenkomen. Uiteindelijk beslissen zij over de toekomst van de onderhandelingen.
VVD
De VVD in de Tweede Kamer ziet in het rapport aanleiding de onderhandelingen met Turkije te stoppen. Partijleider Rutte wil de Turken nog twee jaar de tijd geven; als ze dan niet aan de kritiek tegemoet zijn gekomen, is het lidmaatschap helemaal van de baan, zegt de VVD.
Europa onderhandelt met Turkije, maar ook met Kroatië en de andere landen op de Balkan. Voorlopig moet het daar bij blijven meent de Europese Commissie.
Europa moet een pas op de plaats maken in de uitbreiding. Nieuwe beloftes moeten niet worden gedaan, maar de oude afspraken moeten wel worden nageleefd, schrijft de Europese Commissie in ander rapport dat vandaag verschijnt.
Nieuwe landen kunnen alleen lid worden als de Unie wordt hervormd. Zo moet Europa het volgens het verdrag eens worden over een kleinere Europese Commissie waarin niet ieder land meer vertegenwoordigd is. Daarnaast moeten ook de andere Europese instellingen worden hervormd.
Kritischer
In de toekomst wil de Europese Commissie kritischer gaan kijken naar de vooruitgang die landen maken in de onderhandelingen. Als landen niet voldoen aan de eisen moeten de onderhandelingen direct worden stilgelegd.
In het uitgelekte rapport over de uitbreiding bepaalt de Commissie geen geografische grenzen van de Unie. "De Unie wordt gedefinieerd door waarden meer dan door gefixeerde geografische limieten."
»