In 35 gemeenten zijn de stemcomputers voor de Tweede Kamerverkiezingen afgekeurd. Dit heeft minister Nicolaï van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bekendgemaakt. Het stemgeheim is niet voldoende gewaarborgd. Het blijkt te makkelijk te zijn om te achterhalen wat iemand heeft gestemd.
Het gaat om gemeenten, die gebruik maken van de stemcomputers van de Sdu, dat ongeveer 10 procent van de ongeveer 1187 stemmachines in Nederland levert.
Onder de betrokken gemeenten is Amsterdam, daar wordt op 22 november met het potlood gestemd. Andere gemeenten kunnen daar ook voor kiezen. Ze kunnen ook nog kijken of een ander type stemcomputer ingeschakeld kan worden.
Rode potlood
Minister Nicolaï denkt dat de meeste gemeenten zullen kiezen voor het rode potlood. "We zijn nu bezig te kijken of er nog een paar andere stemmachines te krijgen zijn. Maar ik denk dat de meeste gemeenten kiezen voor het potlood."
Naar aanleiding van berichten over onveilige stemcomputers beloofde Nicolaï de Tweede Kamer onlangs allerlei maatregelen om de beveiliging te verbeteren. De Kamer vroeg zich ook af of een 'aanval van buiten' mogelijk was op de stemcomputers. De AIVD heeft dat onderzocht en nu blijkt dat dat bij de SDU-computers mogelijk is.
"Het blijkt dat de Sdu-machine straling afgeeft die op een afstand van tientallen meters is op te vangen", schrijft Nicolai in een brief aan de Kamer."Wat kan worden opgevangen is het beeld dat op het scherm zichtbaar is voor de kiezer."
Geluid
Ook blijkt de Sdu per lijst een ander signaal af te geven. Dit signaal kan worden omgezet in een geluid en dat kan ook weer op tientallen meters worden opgevangen, zo blijkt uit de brief. De Sdu is niet in staat op korte termijn het probleem op te lossen, dus zijn de machines afgekeurd.
De gemeente Amsterdam had gekozen voor de Sdu-stemcomputer en zit nu met een probleem. De hoofdstad heeft te veel stembureaus en zal er niet in slagen genoeg andere merken stemcomputers aan te schaffen. De oude stembussen zijn weggegeven. "Wij kiezen voor het potlood", aldus de Amsterdamse burgemeester Cohen. "We moeten hard werken. Maar het moet lukken."
Volgens de minister zijn er ook wat problemen met stemcomputers van Nedap, maar die zijn te ondervangen. Nicolaï is ervan overtuigd dat de betrouwbaarheid van de verkiezingen niet in gevaar komt. "Op 22 november staat alles klaar."
Techniek
De stemcomputers van de Sdu zijn eerder gebruikt, maar niet eerder is de afluistermogelijkheid hiervan onderzocht. Nicolai: "Er zijn geen aanwijzingen dat mensen georganiseerd zo'n stemmachine afluisteren. Maar de techniek is voortgescheden. Dus de eisen zijn strenger geworden."
Sdu-directievoorzitter Bert Jongsma zegt dat hem nooit gevraagd is de straling van zijn stemmachines te beperken en zodanig te vervormen dat er niet meer uit valt op te maken wat er gestemd is. Hij stelt dat zijn machines bij levering aan alle gestelde eisen voldeden.
Een meerderheid van de Tweede Kamer staat achter het besluit van de minister om de vergunning voor de Sdu-computers in te trekken. De VVD is wel verbaasd dat dit niet veel eerder aan het licht is gekomen. De SP spreekt over een "behoorlijke afgang". De Kamer wil morgen tijdens een extra overleg meer informatie van de minister.
Gemeenten
De 35 gemeenten waar het om gaat, zijn Aalsmeer, Alphen aan de Rijn, Ambt Montfort, Amstelveen, Amsterdam, Beemster, Bernheze, Culemborg, Drimmelen, Eindhoven, Franekeradeel, Geertruidenberg, Goes, Gorichem, Heiloo, Hilvarenbeek, Hoogezand-Sappemeer, IJsselstein, Leiderdorp, Meijel, Moordrecht, Nederlek, Reeuwijk, Ridderkerk, Roerdalen, Schiedam, Sevenum, Tholen, Tilburg, Uden, Uithoorn, Veere, Vlieland, Vlist en Waalre.
»
»
»