In de Democratische Republiek Congo zijn vandaag historische verkiezingen gehouden. Voor het eerst sinds 1960 konden de Congolezen hun president kiezen.
De stembusgang in het Afrikaanse land vond plaats onder grote spanning. De twee kandidaten, Joseph Kabila en Jean-Pierre Bemba, hebben elkaar de afgelopen maanden te vuur en te zwaard bestreden.
Kabila verweet zijn opponent een kannibaal te zijn. Bemba op zijn beurt zei ervan overtuigd te zijn dat de huidige president hem wil vermoorden.
Rellen
De verkiezingen verliepen relatief rustig. Wel werden bij rellen in de noordelijke stad Bumba twee aanhangers van Bemba gedood door de politie. Die greep in toen aanhangers van Bemba een stemlokaal aanvielen waar volgens hen stembiljetten werden vervalst ten gunste van Kabila.
De opkomst lijkt een stuk lager te liggen dan bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen, eind juli. Vooral in de hoofstad Kinshasa, een bolwerk van Bemba, bleven veel kiezers thuis vanwege de hevige regen.
Bij de eerste ronde van de verkiezingen behaalde Kabila de meeste stemmen, maar met 45 procent net geen meerderheid. Bemba had een grote achterstand (20 procent), maar scoorde in Kinshasa, het kookpunt van de strijd in Congo, veel beter dan zijn rivaal.
De uitslag van de verkiezingen van zondag wordt pas over enkele weken verwacht.
Wandaden
De pas 35-jarige Kabila kwam 2001 aan de macht nadat zijn vader Laurent was vermoord. Hij vocht eind jaren negentig in het leger van zijn vader tegen door Uganda en Rwanda gesteunde opstandelingen. Tegen Kabila is een onderzoek aangevraagd bij het Internationale Strafhof in Den Haag wegens wandaden van zijn troepen in Uganda.
Jean-Pierre Bemba (44) is een rijkeluiszoontje die na de val van het regime van Mobutu Sese Seko in 1997 vluchtte naar België. Enkele jaren later keerde hij terug om met steun van de Ugandese president Museveni een verzetsleger te leiden in het noordwesten van Congo.
Peilingen voorspellen dat Kabila ook in deze tweede ronde als winnaar uit de bus zal komen. Overigens zal de uitslag nog zeker drie weken op zich laten wachten. Het immense Congo kent geen infrastructuur, waardoor het tellen van de stemmen lang duurt.
Eerste Wereldoorlog
Waarnemers zijn het er alom over eens dat de verkiezingen in Congo cruciaal zijn voor de toekomst van het hele continent. Congo grenst aan negen landen die de afgelopen tien jaar allemaal de gevolgen hebben ondervonden van het jaren durende machtsvacuüm in Congo.
Tussen 1998 en 2003 woedde er in Congo een zeer bloedige burgeroorlog. Tientallen strijdgroepen namen het daarin tegen elkaar op, vooral in het oosten van het land.
In totaal kwamen bij die strijd zo'n vier miljoen mensen om. Het conflict wordt daarom ook wel Afrika's Eerste Wereldoorlog genoemd.
Overgang
Sinds 2003 geldt er een bestand tussen de twee grootste strijdende legers, die van Kabila en Bemba. De beide krijgsheren vormen een overgangsregering.
Maar rustig was het sinds het broze vredesakkoord allerminst in Congo. Nog altijd sterven er per dag honderden mensen, van wie de helft kinderen, als direct of indirect gevolg van de oorlog. Velen zijn slachtoffers van misbruik en verkrachting door gewapende milities. Door de verkrachtingen is aids wijdverspreid.
Optimisme over een mogelijke democratische en vreedzame toekomst heerst er nauwelijks in Congo. De twee presidentskandidaten hebben een reputatie hoog te houden op het gebied van corruptie en geweld. Waarnemers achten geen van beiden in staat om de enorme problemen van Congo op te lossen.
Deel deze pagina
»