Het Nederlandse pensioenstelsel is goed bestand tegen de vergrijzing. Ingrijpende veranderingen in dit stelsel of harde bezuinigingen op de staatsbegroting zijn niet nodig.
Dat schrijft de Stichting Pensioenfonds ABP, in 1922 opgericht onder de naam Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds, in een stuk dat is toegestuurd aan de beleidsmakers in politiek Den Haag in het kader van de naderende verkiezingen.
Het grootste pensioenfonds van Nederland keert zich daarmee tegen de opvatting van het Centraal Planbureau. Het CPB liet in maart weten ervan uit te gaan dat de gespaarde pensioengelden - in totaal 625 miljard euro - een te laag rendement hebben.
Als we zo doorgaan zal er over een aantal jaar niet genoeg geld in de pensioenpot zitten om alle leden een fatsoenlijk pensioen uit te keren. Tijdens de komende kabinetsperiode moet 15 miljard euro bezuinigd worden om één en ander recht te breien. Volgens het ABP kan er veel minder worden bezuinigd.
Spanning
Vergrijzing zorgt voor druk op het pensioenstelsel omdat relatief steeds meer mensen gebruik zullen maken van de voorzieningen voor ouderen terwijl steeds minder mensen bijdragen aan de financiering. Een verouderde samenleving kan daardoor te maken krijgen met torenhoge pensioenlasten, naast oplopende ziektekosten, een lagere economische groei en een hogere staatsschuld.
Het ABP denkt dat het Nederlandse pensioenstelsel de afgelopen tijd al genoeg is gewijzigd om de 'grijze golf' aan te kunnen. In de eerste plaats is overgegaan van een eindloon- naar een middelloonstelsel.
In 2000 had het overgrote deel van de werknemers nog een eindloonpensioen, een pensioen dat is gebaseerd op het laatstverdiende salaris. Slechts 31 procent had toen een middelloonpensioen, wat uitgaat van het gemiddelde loon uit een hele carrière. Vorig jaar was het aantal 'middeloners' opgelopen tot 74 procent.
Het voordeel van een middelloonregeling is dat het voor pensioenfondsen makkelijker wordt om negatieve schokken op te vangen. Daarnaast zijn er pensioenregelingen met een flexibele uittreedleeftijd geïntroduceerd.
Optimistisch
In een eerste reactie keurt het CPB de berekeningen van het ABP af. Ook noemt het CPB zichzelf nog "redelijk optimistisch" in vergelijking tot de ernst van de vergrijzingsproblematiek in de Westerse wereld.
Westerse samenlevingen zullen de komende decennia in rap tempo vergrijzen, schrijft het ABP in het adviesstuk. "In Nederland zal de zogenoemde grijze druk - het aantal ouderen als percentage van de potentiële beroepsbevolking - toenemen van 23 procent tot maar liefst 43 procent in 2040."
Onlangs concludeerde ook onderzoeksbureau Iris (van de Rabobank en Robeco) nog dat de financiële gevolgen van de vergrijzing in Nederland, de VS en het Verenigd Koninkrijk mee zullen vallen. Maar in bijvoorbeeld Italië, Frankrijk en Duitsland zullen de kosten de pan uitrijzen.
»