Maanden van discussies gingen eraan vooraf, maar morgen is het dan zover. Dan begint één van de meest omstreden en gevaarlijke militaire missies van Nederland ooit: die in de Afghaanse provincie Uruzgan.
Zo'n 1400 Nederlandse militairen worden gestationeerd op twee bases, één in de provinciehoofdstad Tarin Kowt en één in de plaats Deh Rawood. Taskforce Uruzgan, zoals de missie heet, is gericht op de wederopbouw van het gebied en zal maximaal twee jaar duren.
Het Nederlandse team maakt deel uit van ISAF (International Security Assistance Force), de internationale stabilisatiemacht in Afghanistan. Vandaag neemt de NAVO, waaronder ISAF valt, het mandaat in Zuid-Afghanistan officieel over van de Verenigde Staten.
Gevoelig
De missie naar Uruzgan ligt in Nederland gevoelig, omdat de militairen naar een zeer gevaarlijk gebied worden uitgezonden. De invloed van de radicale Taliban (die voorheen de macht hadden in Afghanistan) is in de provincie nog altijd erg groot.
In het gebied is veel weerstand tegen het democratiseringsproces in het land. Uruzgan zou een schuilplaats voor terroristen zijn.
De Tweede Kamer wilde alleen akkoord gaan met de missie als de veiligheidsrisico's aanvaardbaar waren. En nadat Amerikaanse troepen hadden verzekerd dat zij de Nederlanders in geval van nood te hulp zullen komen, gaf een grote meerderheid in de Kamer in februari van dit jaar het groene licht.
SP, D66 en GroenLinks vonden dat de missie niet moest doorgaan. Zij zijn er niet van overtuigd dat de ISAF-missie duidelijk gescheiden blijft van de door de Amerikanen geleide Operation Enduring Freedom (OEF), die bedoeld is om terroristen op te sporen. Ook achten zij de kansen te gering dat de Nederlandse militairen in het onrustige Uruzgan aan de wederopbouw kunnen beginnen. De tegenstem van D66 leidde uiteindelijk tot het aftreden van leider Boris Dittrich.
Vuurgevechten
Eind april laaide de discussie over de missie opnieuw op, omdat de veiligheidssituatie in Uruzgan verslechterde. Nederlandse militairen die de komst van de 1400 soldaten voorbereidden, raakten herhaaldelijk verwikkeld in hevige vuurgevechten met Taliban-strijders.
Aan vijandelijke zijde vielen zo'n achttien doden, aan Nederlandse kant bleef de teller op nul staan. Maar volgens critici is het een kwestie van tijd voor de eerste Nederlander sneuvelt. Het is niet de vraag òf er doden vallen, maar wànneer er doden vallen, stellen zij.
Minister Kamp van Defensie is zich bewust van de gevaren die de operatie met zich meebrengt. "Maar het is wel een belangrijke opgave. Het is voor iedereen in de wereld belangrijk dat Afghanistan niet opnieuw een broeinest van terrorisme wordt", aldus de minister. "Onze militairen moeten daar een bijdrage aan leveren en ik denk dat ze dat onder verantwoorde omstandigheden kunnen doen."
Hoewel de Nederlanders al meerdere aanvallen van zich hebben moeten afslaan, blijft premier Balkende benadrukken dat er geen sprake is van een "vechtmissie". "We willen voor stabiliteit zorgen, zodat het land weer opgebouwd kan worden."
Juist omdat de kans groot is dat in Uruzgan militairen zullen sneuvelen, wil Defensie zo open mogelijk over de missie berichten. Het ministerie experimenteert daarom voor het eerst met embedded journalism, waarbij steeds verschillende groepjes journalisten worden toegelaten op de Nederlandse bases. "Reportages uit het gebied moeten zorgen voor begrip en waardering voor de militairen en voor cruciale steun onder de bevolking bij calamiteiten", stelt het ministerie in het Communicatieplan Uruzgan.
Helikoptercrash
Dat de missie niet zonder risico is, bleek afgelopen woensdag toen twee Nederlanders omkwamen bij een helikoptercrash, hoogstwaarschijnlijk een ongeluk. Daarmee zijn de eerste doden te betreuren, nog voordat de 'echte' missie in Uruzgan is begonnen.
De kosten van de hele missie zijn inmiddels fors gestegen, vooral door de extra veiligheidsmaatregelen. Het kabinet gaat er nu vanuit dat de hele operatie tussen de 380 en 410 miljoen euro gaat kosten. Dat is 90 tot 100 miljoen euro meer dan gepland was.
Deel deze pagina
»
»
»