Door correspondent Tim Overdiek
Een historisch programma verdwijnt vanavond van de Britse televisie. Meer dan 42 jaar bracht Top of the Pops een wekelijks overzicht van de hitparade. AVRO's Toppop werd er door geïnspireerd. Maar ingehaald door MTV en het internet maakte TOTP zichzelf overbodig. Een terugblik met een hartstochtelijke fan.
Kirrend wijst Paul Cooksley naar het televisiescherm. "Kijk daar", roept hij. "Daar sta ik". En warempel, een hyper-enthousiaste tiener klapt zich een ongeluk naast de minstens zo opgewonden presentator van Top of the Pops. Met lichte schaamte: "Mijn hemel, kijk naar de kleding". Ach ja, het waren de jaren tachtig.
Cooksley, inmiddels 37 jaar en een brave huisvader, was meer dan een loyale aanbidder van het Britse muziekprogramma. Alsof het een religie betrof, zat de diepgelovige iedere donderdagavond vastgeklonken aan de sofa in de huiskamer. "'Er bestond geen betere show. Sterker, er was geen alternatief om op televisie de nieuwste bands te leren kennen."
"Iets heel nieuws"
Op Nieuwjaarsdag 1964, iets over half zeven 's avonds, begon Jimmy Saville aan Top of the Pops. "Iets heel nieuws", sprak de blonde presentator. Muziekbands traden live op in de studio, de top-veertig werd bekend gemaakt, en publiek mocht komen meespringen en -klappen om de bedaagde BBC een spetterend en jeugdig imago te bezorgen.
Het programma overlijdt vanavond aan ouderdom. Kijkers zijn massaal afgehaakt omdat elders op de buis voldoende muziekvideo's zijn te zien. Dag en nacht. Nieuwe muziek debuteert vandaag de dag bovendien via het internet. De jeugd gebruikt de mobiele telefoon, en niet de afstandsbediening van de televisie. Top of the Pops is passé. Maar wat was het een veelbewogen leven.
Eendagsvliegen
Op zijn keukentafel heeft Paul Cooksley een bonte verzameling aan dvd's, video's, fotocollages en toegangskaartjes uitgestald. Hij toont fragmenten van obscure bands, van eendagsvliegen, van gelouterde muzikanten, en van bizar uitgedoste presentatoren. En van de Britse dansmariekes natuurlijk.
Top of the Pops was het video-tijdperk ver vooruit. Niet altijd kon een groep naar de BBC-studio's komen. Dus zorgden de Pan's People voor een zwoele choreografie op de hippe muziek. Visuele effecten omgaven de sensuele dames, vaak gekleed in potsierlijke en futuristische kostuums. Soms keken wel 15 miljoen Britten naar het programma.
Maar muziek prevaleerde. Mick Jagger toonde in die allereerste show zijn tijdloze energieke sprongen. Status Quo zou er meer dan honderd keer optreden. The Happy Mondays werden er ontdekt. En Madonna, tegenwoordig ook een brave huismoeder in Engeland, debuteerde met Like a Virgin in een roze pruik.
Zwanendans
Paul Cooksley was in 1988 als een kind zo blij toen hij een toegangskaartje in de post ontving. De begeleidende brief van de BBC roept op om "prachtig gekleed te gaan en je beste beentje voor te zetten". Dat deed hij ook, maar liefst 44 maal, wat een record is voor een TOTP-toeschouwer. Hoewel de allerlaatste keer omgeven is door droefheid.
Met zijn jeugdvriend Colin arriveert hij afgelopen woensdagavond bij BBC Television Centre. Gekleed in een lichtblauw shirt, omdat dat natuurlijk opvalt en de familie thuis wel moet merken dat hij in de studio aanwezig was. Cooksley sluit achteraan in de rij met kleurige geklede jongeren. Een wilde rocker is hij zeker niet in deze zwanendans.
"'Ja, ik ben best verdrietig", erkent Cooksley. "Het is toch een tijdperk dat definitief is afgesloten. Maar herinneringen domineren. De sfeer was onovertroffen. Of je nou in de studio was of thuis op de bank zat, je werd erin meegesleurd."
Het einde van de wereld? Nee. TOTP krijgt een waardig afscheid, na - zoals dat heet - een lang en werkzaam leven.
»