Beregeningsinstallaties draaien al sinds half juni op volle toeren om gewassen in deze hete zomer toch van water te voorzien. Maar omdat kunstmatige beregening lang niet overal mogelijk is hopen veel boeren en tuinders op een snel einde van droge zomer.
Het ziet er niet naar dat deze wens in vervulling gaat. NOS-weerman Erwin Krol: "Het blijft de komende tien dagen tussen de 25 en 30 graden en kurkdroog."
De groeiachterstand van aardappelen, suikerbieten, graan en enkele groentegewassen is zo groot, dat zelfs een onmiddellijke weersomslag te laat komt om de schade helemaal goed te maken.
Akkerbouwers gaan er vanuit dat de oogst sterk achterblijft bij die van andere jaren. "Ik denk dat de opbrengstderving hier en daar 25 tot 30 procent zal zijn", zegt Ben Hasselo, zelf boer en voorzitter van de sectie akkerbouw van de noordelijke land- en tuinbouworganisatie LTO.
"In het westen valt de schade mee doordat daar nog wat water is gevallen, maar in het oosten en noorden is het al heel lang te droog."
Consument
Landelijk verwacht LTO gemiddeld een 15 tot 20 procent lagere opbrengst van aardappelen en graan. Ook elders in Europa hebben de gewassen onder de droogte te lijden.
De prijzen op de aardappeltermijnmarkt in Amsterdam zijn door het vooruitzicht van een slechte oogst sterk gestegen. Begin vorige week noteerde honderd kilo consumptie-aardappelen 14,5 euro, nu is dat 24 euro. De prijsstijging wordt in de regel doorberekend aan de consument, maar wat dat voor de prijzen in de supermarkt precies betekent is niet te zeggen.
Lang niet alle boeren beschikken over een beregeningsinstallatie, voor een groot deel omdat kunstmatige beregening niet overal mogelijk is. Grondwater zit op veel plaatsen te diep en in zes waterschappen mag geen water uit sloten en vaarten worden gebruikt omdat het waterpeil te laag is.
Opschieten
Boeren die hun gewassen wel nat kunnen houden, lijken alleen maar baat te hebben bij de droge zomer. Zij kunnen op relatief goede oogsten rekenen en profiteren van de hoge prijzen.
Maar veel akkerbouwers hebben hun producten al aan het begin van het seizoen verkocht tegen de toen geldende prijzen, waardoor ze niets opschieten met de hoge prijzen voor aardappen en andere producten.
De waterbeheerders moeten deze dagen de belangen van de boeren afwegen tegen die van de natuur. "Als beken droogvallen en de boel doodgaat kun je de schade niet zomaar herstellen. De aardappelen moeten in zo'n geval even wachten", zegt Harold van Waveren van Rijkswaterstaat.
Blauwalgen
De kwaliteit van het oppervlakte water is onder invloed van de warmte achteruit gegaan. De temperatuur van het water in de Rijn is bijvoorbeeld opgelopen tot boven de 25 graden. Onder die omstandigheden kunnen zich blauwalgen ontwikkelen.
Volgens Rijkswaterstaat komt dat sinds 1990 vaker voor en de deskundigen van deze dienst houden rekening met verdere gevolgen door veranderingen in het klimaat. "We zijn goed voorbereid. Voor grootschalige ingrepen zoals extra stuwen, sluizen en kanalen ontbreekt op dit moment de noodzaak om de enorme kosten te rechtvaardigen. Maar we houden het wel scherp in de gaten."
De zomer van 2006 is volgens het KNMI "niet superdroog". De periode april tot en met juli staat op de 25ste plaats in de reeks droge zomers in honderd jaar. Maar bij het weerinstituut verwachten ze dat deze periode over een dag of tien al zijn opgeklommen naar rond de tiende plaats.
»
»
»