Al duren kabinetsformaties lang, vaak hebben vakbeweging en werkgevers in de SER al een groot deel van het regeerakkoord geschreven nog voordat de onderhandelaars bij elkaar komen. Unanieme adviezen van de SER (Sociaal Economische Raad) worden meestal overgenomen.
Maar de sociale partners zitten deze keer in tijdnood.
Vorig jaar had de SER het al eens moeten worden over het middellange termijn beleid, zeg maar de sociaal-economische agenda voor de regeringsploeg die aantreedt na de Tweede-Kamerverkiezingen van 22 november. Maar de sociale partners verschillen zo van mening dat er nog geen zicht is op een (unaniem) advies.
Voordat eind juni de kabinetscrisis uitbrak was er tijd genoeg om zaken te doen, maar nu de verkiezingen zijn vervroegd is de rek er helemaal uit. De kans is verkeken dat de SER nog invloed kan uitoefenen op de verkiezingsprogramma's die de komende tijd worden geschreven.
Richting
Om op tijd te zijn voor de formatiebesprekingen heeft de SER ruim vier maanden de tijd, maar het is de vraag of dat lang genoeg is voor de onderhandelaars in de SER om overeenstemming te bereiken.
Werkgevers en vakbeweging zijn het eens over de richting van het sociaal-economisch beleid: de opleiding van jong en oud met het doel zoveel mogelijk mensen geschikt te maken voor de arbeidsmarkt. Want doordat de babyboom-generatie de komende tijd met pensioen gaat en er relatief weinig jongeren voor terugkomen, moeten bij iedereen de handen uit de mouwen.
Investeringen in 'menselijk kapitaal' zijn volgens de SER nodig om de Nederlandse economie overeind te houden in de internationale concurrentie. Ook dient scholing als middel om de weerbaarheid van werknemers te vergroten, waardoor ze snel ergens anders aan de slag kunnen bij verlies van hun baan.
Verdeeld
Wat werkgevers en werknemers verdeeld houdt is de ontslagbescherming. De ondernemersorganisatie VNO-NCW willen het ontslagrecht versoepelen om bedrijven eerder in de gelegenheid te stellen om personeel te ontslaan. Goed opgeleid personeel heeft op de toekomstige arbeidsmarkt genoeg kans, menen de werkgevers.
De vakbeweging wil zover niet gaan. De FNV op zijn beurt heeft voorgesteld om werkgevers voor de WW-uitkering op te laten draaien als personeel wordt ontslagen, zoals bedrijven sinds kort ook de financiële lasten moeten dragen als werknemer ziek zijn.
Portemonnee
Als werkgevers de werkloosheidslasten in hun portemonnee voelen, zullen ze eerder bereid zijn om te investeren in opleiding en zonodig bemiddeling naar een andere baan, redeneert de FNV.
Van dat plan zijn de werkgevers weer niet gecharmeerd. Maar als de werknemers consessies willen doen in het ontslagrechtdossier, dan valt er met de werkgevers wel te praten over het voorstel om zelf de werkloosheidsuitkeringen (gedeeltelijk) te betalen.
Met een dergelijke overeenstemming houden de sociale partners in Den Haag een voet tussen de deur. Blijven vakbeweging en ondernemersorganisaties verdeeld, dan kan de politiek niet gehinderd door een poldercompromis knopen doorhakken.
Deel deze pagina
»