Hij is aangeklaagd voor moord, vervolging en deportatie van etnische Albanezen, maar de vroegere Servische president Milan Milutinovic ontkent alles. Vanaf vandaag moet hij zich met vijf anderen uit de Servische politieke en militaire top verantwoorden voor het Joegoslavië-Tribunaal.
Milutinovic was president toen het eind jaren negentig misging in Kosovo, het omstreden gebied in het zuiden van Servië. Het Kosovo-Bevrijdingsleger UÇK voerde sinds het Dayton-akkoord van 1995 een guerrillastrijd tegen de Servische politie. Het Servische leger sloeg hard terug, waarbij steeds meer burgerslachtoffers vielen.
Na een korte wapenstilstand bereikte de oorlog in 1999 zijn hoogtepunt. Duizenden Kosovaren sloegen op de vlucht. In de stad Racak werden de lichamen van 45 Albanezen gevonden die waren geëxecuteerd door het Servische leger. Dat was een van de incidenten die leidden tot de Navo-bombardementen op Servië die het einde inluidden van het tijdperk-Milosevic.
Milutinovic bleef president tot 2002. Een jaar later gaf hij zich over aan het Tribunaal.
Bewuste strategie
Volgens de aanklagers voerden de Servische leiders een bewuste strategie die was gericht op het verdrijven van de Albanezen uit Kosovo om de Servische zeggenschap in de opstandige provincie veilig te stellen. Dat gebeurde onder de regie van Slobodan Milosevic, toen president van Klein-Joegoslavië, waar Servië deel van uitmaakte.
Aan het proces tegen Milosevic, ook aangeklaagd voor oorlogsmisdaden in Kosovo, kwam vier maanden geleden abrupt een einde toen de vroegere president in zijn cel overleed. De aanklagers krijgen nu alsnog de kans meer inzicht te krijgen in de machtsstructuur van de Serviërs.
Behalve Milutinovic staat ook de vroegere plaatsvervangend premier van Joegoslavië Sainovic terecht. Uit de militaire top moeten voormalig bevelhebber Ojdanic en twee commandanten van het Servische leger voorkomen, Pavkovic en Lazarevic. Ook Lukic, het toenmalige hoofd van politie in Kosovo, is aangeklaagd.
De lijst aanklachten tegen de zes is grotendeels hetzelfde als die tegen Milosevic: ze worden verantwoordelijk gehouden voor verkrachting, moord, plundering, deportatie, het platbranden van huizen, allemaal gericht op etnische zuivering.
Schorpioenen
Volgens Heikelien Verrijn Stuart, die het Joegoslavië-Tribunaal van nabij volgt, zal het proces toch geen herhaling worden van het Milosevic-proces. "Deze keer zal niet ieder feitje in ieder dorpje in de rechtszaal worden behandeld, Ik denk dat ze grotere lijnen willen uitzetten deze keer. Het zal veel meer zijn toegespitst op de structuur, de machtslijnen."
Daarbij zullen er ook nieuwe getuigen worden opgeroepen. Een opmerkelijke getuige die deze week aan bod komt, is een voormalig lid van de 'Schorpioenen'. Die paramilitaire eenheid van de Serviërs werd internationaal berucht toen een schokkende film opdook met de executie van moslims in Srebrenica.
De getuige zal zijn verhaal doen over de moord op 19 Kosovaren, vooral vrouwen en kinderen. Daarbij zal hij duidelijk maken dat de Schorpioenen een onderdeel vormden van de Servische politie. Dat is in het Milosevic-proces nooit aan de orde gekomen.
De zaak tegen de zes kan lang gaan duren. De aanklagers verwachten alleen al een jaar nodig te hebben om al het bewijs voor te leggen aan het Tribunaal, en de verdediging zal ook de nodige tijd eisen. Het Joegoslavië-Tribunaal wil alle lopende zaken in 2008 hebben afgehandeld, maar het is onwaarschijnlijk dat die deadline wordt gehaald.
Deel deze pagina
»
»
»
»