De Tsjetsjeense rebellenleider Sjamil Basajev is gedood door Russische troepen. De sinds jaren gezochte militante leider was het brein achter talloze aanslagen. Hij was volgens Rusland onder meer betrokken bij de gijzelingen van een school in Beslan in 2004 en een theater in Moskou in 2002.
Basajev was al tien jaar de meest gezochte terrorist in Rusland. Hij is samen met andere rebellen omgebracht bij een speciale operatie in Ingoesjetië, een deelrepubliek naast Tsjetsjenië, maakte de Russische veiligheidsdienst FSB bekend. De dienst liet het wrak van een met explosieven volgestopt busje zien dat tot ontploffing was gebracht, waarbij Basajev en andere enkele rebellen waren gedood.
Een woordvoerder van de dienst zei dat de 40-jarige rebellenleider een grote terroristische aanslag in het zuiden van Rusland aan het voorbereiden was, die moest samenvallen met de top van de G8 in Rusland later deze week.
De dood van Basajev volgt kort op de liquidatie van een andere belangrijke Tsjetsjeense rebellenleider vorige maand. Met zijn liquidatie zijn alle bekende Tsjetsjeense rebellenvoormannen van het eerste uur nu uit de weg geruimd.
Verdiende loon
De Russische president Poetin noemde de dood van de terrorist "zijn verdiende loon", vanwege de talloze aanslagen in Rusland.
Basajev, opgegroeid tussen de generatie Tsjetsjenen die twintig jaar eerder door Stalin was gedeporteerd naar Siberië, begon zijn gewelddadige carrière in 1991 met de kaping van een passagiersvliegtuig. Daarmee wilde hij de aandacht vestigen op de situatie in Tsjetsjenië.
Zijn ster bij de rebellen rees verder in 1994, toen Russische troepen Tsjetsjenië binnenvielen. Mogelijk trainde hij ook vrouwen voor zelfmoordaanslagen, de 'brigade van Zwarte Weduwen'.
Theater
Een jaar later was hij betrokken bij de eerste grote Tsjetsjeense gijzelingsactie in de Zuid-Russische stad Budyonnovsk. Hij ontpopte zich daarna snel tot een van de leiders van de opstand tegen het Russische leger.
Toen de eerste oorlog in Tsjetsjenië in 1996 eindigde, deed hij mee aan de presidentsverkiezingen in de deelrepubliek, maar hij verloor die van de meer gematigde Maschadov. Die benoemde Basajev kort tot premier van de zelf uitgeroepen Tsjetsjeense republiek 'Itsjkerië', maar in 2002 werd hij uit zijn functie gezet vanwege zijn extreme methoden.
Intussen waren de Russen Tsjetsjenië opnieuw binnengevallen. In mei 2000 raakte de rebellenleider zwaargewond toen hij op een mijn stapte. Hij raakte zijn linkervoet kwijt en liep sindsdien op een prothese.
Basajev werd uiteindelijk wereldwijd bekend door de gijzeling van een theater in Moskou in 2002. Bij de bevrijdingsactie in het theater kwamen 129 mensen om, velen van hen door een slaapgas dat de Russische troepen gebruikten.
Verschrikkelijke tragedie
Hij zou in mei 2004 ook achter de bomaanslag op de Tsjetsjeense president Kadyrov hebben gezeten. Hij werd nog beruchter tijdens de gijzeling van een school in Beslan, later dat jaar. Bij de bestorming vielen 320 doden. Basajev claimde de gijzelingsactie, maar gaf Rusland de schuld van het hoge dodental. Hij zou nooit kinderen doden, zei hij, en noemde de afloop "een verschrikkelijke tragedie".
Basajev bleef steeds in de schaduw staan van de seperatistische Maschadov, tot die laatste vorig jaar door Russische troepen werd gedood. Daarna nam hij het leiderschap van de Tsjetsjeense opstandelingen op zich.
De rebellenleider werd ervan verdacht banden te hebben met al-Qaida, maar hij ontkende Osama bin Laden ooit te hebben ontmoet of geld van hem te hebben gekregen, al had hij "zo'n aanbod niet afgeslagen".
In een verklaring stelde Basajev in 2004 dat het hem niet ging om de vernietiging van Rusland, maar om de onafhankelijkheid voor de Tsjetsjenen. "Deze wereld zal nog eerder in brand vliegen dan dat wij zullen stoppen met de strijd om onze vrijheid en onafhankelijkheid."
Deel deze pagina
»
»
»